Vreemdgaan. Geen woord uit de liefdesvocabulaire dat zo keihard veroordeeld wordt. Toch kan het de beste overkomen. En trouwens: is overspel anno 2018 eigenlijk nog zo erg?

Hoe erg is vreemdgaan?

is overspel anno 2018 eigenlijk nog zo erg?

Vreemdgaan. Geen woord uit de liefdesvocabulaire dat zo keihard veroordeeld wordt. Toch kan het de beste overkomen. En trouwens: is overspel anno 2018 eigenlijk nog zo erg?

Leuke mensen en gelukkige koppels gaan niet vreemd. Althans, dat is wat we graag geloven. Maar dit is wat ik weet. Het is donderdagavond, ik zit met zes vriendinnen aan tafel. Een van de hoofdonderwerpen: dat we allemaal regelmatig avontuurtjes hebben gehad met bezette mannen. Van uit de hand gelopen WhatsApp-gesprekken met een verloofde collega en eenmalige, bloedhete escapades in hotelkamers tot langdurige affaires en (ja echt) gezongen liederen onder het slaapkamerraam. Ik noem geen namen.

Meer regel dan uitzondering
En dat waren allemaal héél leuke mannen, met héél leuke vriendinnen, in héél leuke relaties. Maar, zo blijkt, dat is dus niet genoeg om vreemdgaan te voorkomen. En de verhalen en voorbeelden stapelen zich maar op, waarmee het tegenwoordig meer regel dan uitzondering lijkt. Lijkt of is? begon ik mezelf af te vragen. Wordt het normaler om vreemd te gaan? Is het een generatieding? Zijn we minder idealistisch geworden? En waarom gaan we zélfs vreemd als we een fantastische, enthousiaste en bloedjeknappe partner hebben? 

Besef dat je een eigen leven hebt waarin je samen voor een bepaalde tijd optrekt

Wat is vreemdgaan?
“Er is maar één ding dat een koppel kan beroven van hun relatie, hun geluk en hun identiteit: een affaire. En toch wordt deze veelvoorkomende gebeurtenis zó slecht begrepen door veel mensen.” Het zijn de woorden van de bekende Belgische psychotherapeut en sexual healer Esther Perel tijdens haar inmiddels miljoenen keren bekeken Ted Talk. Al meer dan dertig jaar helpt ze koppels wereldwijd met relatieproblemen, en vorig jaar schreef ze de bestseller ‘The state of affairs: rethinking infidelity’ waarin ze allerlei conventionele gedachten over vreemdgaan onderzoekt. Of beter gezegd: onderuithaalt. “Ontrouw is het enige gebod in de Bijbel dat twee keer wordt genoemd: één keer voor de daad en één keer voor alleen maar de gedachte. Maar wat is ontrouw? Flirten? Een hook-up? Betaalde seks? Een Facebookgesprek met je ex? De definitie wordt steeds meer opgerekt.”

Motieven achter vreemdgaan
En niet alleen daar bevinden we ons op glad ijs, volgens haar zit het onbegrip ook in de vele verkeerde aannames over het motief achter vreemdgaan. Want dan zal de relatie wel niet goed zitten hè? Of je partner is niet meer aantrekkelijk. En als je seksleven inkakt, dan wordt het oppassen geblazen hoor. Terwijl volgens Perel het motief van een vreemdganger vaak niet zozeer afkeer is van je geliefde, maar van de persoon die je zelf bent geworden. Je verlangt naar een nieuwe of andere zelf. Naar meer vrijheid, avontuur of intense seks. De hamvraag is: zoek je de oplossing binnen of buiten je eigen relatie?

Oeroude principes
Het is beter om vreemdgaan niet meteen als fout te bestempelen, zegt Mark Mieras, hersenwetenschapper en schrijver van het boek ‘Liefde’. Daarmee doen we geen recht aan hoe we biologisch in elkaar zitten. Volgens hem zouden we de liefde minder moeten zien als recht op trouw en meer als een vorm van zelfontwikkeling. “Veel mensen willen heel graag trouw zijn, maar toch lukt het lang niet altijd, mede doordat het niet van nature in ons zit. Liefde is een optelsom van soms oeroude principes die elkaar lelijk in de weg kunnen zitten. Je willen verbinden, maar ook de neiging tot vreemdgaan. Behoefte aan vrijheid, maar ook heel jaloers kunnen zijn.” Gelukkig leven we in een tijd én een deel van de wereld waarin we de vrijheid hebben om ons eigen liefdespad te bewandelen. Dat is volgens Mieras heel waardevol, want het betekent dat er ruimte is om op zoek te gaan naar de beste manier om met die innerlijke conflicten om te gaan. “Het belangrijkst is dat je voortdurend beseft dat je een eigen leven hebt waarin je samen voor een bepaalde tijd optrekt. Je realiseren dat de relatie niet voor eeuwig is en je ervoor moet blijven werken, dat is de brandstof voor liefdesgeluk.”

‘Het gevoel dat je van elkaar bent, wordt zó groot dat de affectie afneemt’

Gevoel van bezit
Dat klinkt nogal makkelijk tegen een achtergrond van het nog altijd heersende gedachtegoed: we hebben een relatie, dus we zijn monogaam. Ik ben van jou en jij bent van mij. De bron van veel relationeel gedonder, zegt hij, want liefde is geen contract. “Recht op trouw betekent dat je die ander van jou maakt. Het gevoel van bezit. Dat is niet gezond voor een relatie, want het maakt je minder dankbaar voor wat je elkaar geeft. Het gevoel dat je van elkaar bent, wordt met de tijd zó groot dat de affectie en de seksuele aantrekkingskracht afneemt. Dus je neemt de afslag naar totale saaiheid. En zo groeit de verleiding om vreemd te gaan.”

Gouden regel  
Dit komt overeen met de ondervindingen van Perel. Zo zegt ze in haar Ted Talk: “Wanneer ik mijn cliënten vertel om alleen al eentiende van het lef, de intensiteit en de verbeeldingskracht van hun affaire in hun eigen relatie te stoppen, dan hadden ze waarschijnlijk nooit bij mij op de bank gezeten. Want in de meeste gevallen gaat het niet om je partner, maar om wat jíj verlangt, mist of nodig hebt.”

Praten over kwetsbaarheden
De kunst is dit samen bespreekbaar te maken in plaats van je af te sluiten omdat jij je verlangens of gemis niet durft te delen met je partner. Veel relatieproblemen kun je voorkomen door het vroegtijdig aan te kaarten, zegt ook sociaal psycholoog Tilia Pronk, die onderzoek deed naar vreemdgaan. Haar gouden regel: fix the roof when the sun is still shining. “Er is geen universele wet wat betreft vreemdgaan. Het is niet per se goed of slecht. Trouw zijn aan de afspraken die je onderling maakt, dáár gaat het om. Als je dat verbreekt, heeft het grote gevolgen voor het beeld dat je partner van je heeft en het verdere verloop van je relatie. Dus als je van jezelf weet dat je moeite hebt met trouw zijn aan je partner, dan kun je dit maar beter zo snel mogelijk aangeven. Het is altijd eng om te praten over kwetsbaarheden, want als jouw partner daar anders in staat, kan het tot conflicten leiden. Of je wilt je eigen gedrag niet veranderen. Maar in een relatie draait het altijd om water bij de wijn doen.”

Praat erover
Kwetsbaar durven zijn, daarin schuilt nu onze grootste kracht én progressie. Liefde is niet altijd één bom aan plezier, het is ook samen wankelen, ruziën en grenzen opzoeken of bewaken. Het is samen stoeien en groeien. Maar in al deze processen schuilt juist de kans op zelfontwikkeling. Mieras: “Liefde heeft beweging nodig, dus zodra je merkt dat jullie relatie te veel in de veilige zone komt, gooi een nieuwe scheut liefde in je pannetje. Bespreek wat intimiteit voor jullie betekent en waar de grens ligt. Hoeveel ruimte geef je jezelf en de ander? De neiging tot vreemdgaan is in veel mensen aanwezig, dus ontkennen of wachten totdat het aan de orde komt, is niet aan te raden. Het gesprek uit de weg gaan is niet waarvoor we gemaakt zijn en waardoor we verbonden blijven. Het onderwerp niet uit de weg gaan kan de relatie juist een stimulans geven.”

Eerste hulp bij vreemdgaan
Hoe deal je met vreemdgaan? Esther Perel geeft tips.

Als jij bent vreemdgegaan:

  • Erkennen dat je spijt hebt is essentieel. Hiermee geef je meteen aan: jij en onze relatie zijn belangrijk voor me.
  • Neem verantwoordelijkheid om het aan te kaarten. Je laat hiermee zien dat je niet je kop in ’t zand steekt en erkent de pijn of onzekerheid van de ander.
  • Maak ruimte voor heling. Je kunt het je partner niet kwalijk nemen dat hij of zij de gebeurtenis bespreekt en constant vragen stelt. Ook al voel jij je dan nóg slechter over de situatie.

Voor degene die is belazerd:
Stel vragen die jou het hoe en waarom laten begrijpen. Maar onthoud: hoe brandend je vragen ook zijn, soms is het beter om bepaalde antwoorden niet te weten.

Menu
Ads for you!

Hi you!

We zien dat je een adblocker gebruikt, die ervoor zorgt dat je geen advertenties ziet op Glamour.
Dit vinden wij jammer, want daardoor missen we inkomsten die we hard nodig hebben om jou
de meest awesome content te bieden. Wil je ons helpen? Merk dan onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel! X Glamour!

Sluiten