Wat voor effect kan een abortus hebben op de psyche van een vrouw? En bestaat er ook zoiets als een extra risico op psychische schade?

Glamour onderzoekt: Wat voor effect kan een abortus hebben op de psyche van een vrouw?

En hoe je je kan wapenen tegen blijvende psychische problemen.

© Caleb Frith

Wat voor effect kan een abortus hebben op de psyche van een vrouw? En bestaat er ook zoiets als een extra risico op psychische schade? Glamour ging op onderzoek.

De dag dat Tara (31) erachter kwam dat ze zwanger was, was een vreemd en surrealistische moment. Al weken had ze het gevoel dat haar borsten langzaam groter en gevoeliger werden, maar dat was wel vaker voorgekomen door schommelingen in haar hormoonhuishouding.

Geruststellen
Bovendien slikte ze de pil, ze kon eigenlijk alleen zwanger zijn in haar hypochondrische fantasieën. Toch kocht ze na vage buikpijn, misselijkheid en intense vermoeidheid (vast van de stress, dacht ze) een zwangerschapstest, waarvan ze overtuigd was dat ‘ie negatief zou uitvallen. Maar ze moest zichzelf geruststellen, en een test doen om het uit haar hoofd te kunnen zetten.

Dat mislukte.

Vriendin als hulplijn
Ze appte een foto van het resultaat van de test naar een vriendin die zelf recentelijk moeder was geworden. “Wat ga je doen?”, vroeg deze.

Tara dacht er een half uur over na. Ze dacht aan haar vriend die ze eigenlijk pas net kende

Nadenken
Tara dacht er een half uur over na. Ze dacht aan haar vriend die ze eigenlijk pas net kende. Aan haar tijdelijke contract. Aan haar baan die zoveel van haar eiste dat ze zich niet kon voorstellen om daar een zwangerschap of kind naast te hebben, zelfs niet met een vast contract, mocht ze dat ooit krijgen. Ze dacht ook aan haar leeftijd, ze was 31 jaar, ze had nog nét geen haast. Ze dacht aan de Nederlandse zorgverlening op het gebied van abortus.

“Weg laten halen”, schreef ze terug.

Vriend op de hoogte
Haar vriend was in het buitenland en lastig te bereiken, ook hem whatsappte ze wat er aan de hand was en wat ze wilde gaan doen. Hij was een beetje in de war van haar onderkoelde houding, maar bij terugkomst zou hij haar steunen, hoe dan ook.

Echocentrum
Na een telefonisch gesprek met de huisarts werd ze doorverwezen naar een echocentrum, en vervolgens naar CASA, de kliniek die tot voor kort in Nederland voor 50% verantwoordelijk was voor alle geboorte-afbrekingen.

Wachttijd
Tara belde de kliniek. Ze hoopte vooral snel aan de beurt te kunnen zijn, zei ze. De eerst mogelijk optie was 2,5e week later. Dat verbaasde haar een beetje, ze was er eigenlijk van uit gegaan binnen een week terecht te kunnen, maar ze ging er vanuit dat het normaal was, deze wachttijd.

Inmiddels voelde ze zich echt zwanger, ze had een rommelig en opgezet buikje, flink grotere borsten en veel last van ochtendmisselijkheid.

Bijna failliet
Wat ze niet wist, was dat CASA op dat moment bijna failliet was en er intern veel problemen waren. De patiënten zijn nooit in gevaar geweest, benadrukt de kliniek als ik naar aanleiding van het verhaal van Tara en de berichten in De Volkskrant hen schriftelijk een aantal vragen stel. Wel was het zo dat de wachttijden inderdaad waren opgelopen omdat er een aantal artsen was ontslagen, ziek thuis zaten, of niet bevoegd waren om de 2b-ingrepen te mogen doen - abortussen in de laatste fase. Sommige patiënten moesten daarom uitwijken naar andere klinieken.

Terwijl ze aan het wachten was tot ze binnen werd geroepen hoorde ze de receptioniste achter de balie een aantal patiënten afbellen omdat hun behandelaar ziek zou zijn; afspraken die eigenlijk voor de dag erna stonden.

Nerveus
De dag dat Tara behandeld werd met de abortuspil was ze, ondanks haar stoere houding, toch een beetje nerveus. Inmiddels voelde ze zich echt zwanger, ze had een rommelig en opgezet buikje, flink grotere borsten en veel last van ochtendmisselijkheid. Terwijl ze aan het wachten was tot ze binnen werd geroepen hoorde ze de receptioniste achter de balie een aantal patiënten afbellen omdat hun behandelaar ziek zou zijn; afspraken die eigenlijk voor de dag erna stonden.

Besef van leven
Daar schrok ze van; nu ze fysiek de zwangerschap begon te merken, werd het geestelijk ook zwaarder voor haar. Ze stond en staat achter haar beslissing, maar het werd wel steeds duidelijker dat er iets aan het gebeuren was in haar lichaam. Omdat haar borsten pijnlijk waren kon ze alleen op haar rug slapen en haar broeken zaten inmiddels niet echt lekker meer; ze vond het ingrijpend dat haar lichaam zich aan het voorbereiden was op iets, dat er nooit echt zou gaan komen, maar er nu wel heel even was. Het besef dat er langzaam leven in haar groeide, was lastig te negeren.

Zuigcurretage
De abortuspil is een methode die tot 8 weken overtijd toegepast mag worden. Tara zat op dat moment in haar zevende week. Gelukkig was zij niet afgebeld, besefte ze terwijl ze de receptioniste tegen afgebelde patiënten hoorde zeggen dat ze pas twee weken later weer terecht konden, Na 8 weken wordt de abortus door middel van een zuigcurretage uitgevoerd, een ingreep waar Tara huiveriger voor was.

Verdrietig
Uiteindelijk was haar behandelend arts een fijne arts, die haar op haar gemak stelde, duidelijk uitlegde wat er gaat gebeuren, en haar ook naar huis stuurde met een rechtstreeks telefoonnummer dat Tara mocht bellen als ze nog vragen had, of er iets aan de hand zou zijn. De bloedingen die ze een aantal dagen daarna had waren hevig, en intens; ze hielden lang aan, waren pijnlijk en het besef dat er iets in haar groeide maar nu weer wegging, maakte haar toch heel even verdrietig. Waar dat verdriet over ging?

Vreemd gevoel
“Ik was blij toen de zwangerschapssymptomen weg waren, en ik ook langzaam de gevoeligheden in mijn buik en borsten weg voelde trekken. Maar het simpele idee dat je zoiets met een paar pillen even weg kon maken, strookte niet met hoe het was: er was echt iets, ik voelde het aan alles, en het kon alleen verdwijnen met fysieke pijn. Dat was een vreemd gevoel.”

Vragen
Door het verhaal van Tara, en de recente situatie bij CASA vroeg ik me af: hoe ingrijpend is een abortus op de lange termijn? En is het niet heel erg noodzakelijk dat de omstandigheden optimaal zijn, en vrouwen dus niet zomaar afgebeld worden?

Volgens Ineke van der Vlugt van Rutgers, kenniscentrum seksualiteit, kan een abortus ingrijpend zijn, maar tonen verschillende onderzoeken aan dat het afbreken van een zwangerschap niet per se leidt tot een verhoogd risico op psychosociale problemen. Ook vrouwen die al eerder een abortus hebben ondergaan lopen geen groter risico. “De vrouwen bij wie we klachten zagen, hadden over het algemeen al een verleden met psychosociale problemen.”

Zijn er omstandigheden die die problemen in de hand kunnen werken?
Jaarlijks melden zich zo’n 400 vrouwen bij Fiom, centrum voor hulp en kennis bij ongewenste zwangerschappen, voor psychosociale hulp na abortus omdat zij na de ingreep last krijgen van psychosociale klachten zoals huilbuien en/of erg emotioneel zijn, verdriet, schuldgevoelens, boosheid en woede, en gevoelens van spijt of leegte. 

Eline Dalmijn van Fiom vertelt: “Uit ons onderzoek kwam naar voren dat vrouwen die het gevoel hebben de keuze niet uit eigen wil gemaakt te hebben, maar bijvoorbeeld onder druk van hun partner of omgeving, vaker psychische klachten ontwikkelen. Het is daarom erg belangrijk dat een behandelaar de tijd neemt om in een gesprek met de vrouw na te gaan of ze een weloverwogen keuze heeft gemaakt zonder druk of dwang van anderen en achter haar keuze staat.”

Is de ontstane situatie door CASA zorgelijk voor de patiënt?
Dalmijn: “Wat we horen is dat vrouwen nu moeten uitwijken naar een andere kliniek, dat dan ook weer meer vertraging en reistijd met zich meebrengt. De verhalen van vrouwen die op het laatste moment zijn afgezegd door CASA, ken ik persoonlijk niet, maar dat is wel iets dat je moet willen voorkomen, omdat het proces voor een vrouw zo helder mogelijk moet zijn.”

Inmiddels is de CASA-kliniek failliet verklaard, en nemen verschillende klinieken in Nederland de abortuszorg nu van CASA over.

Geen klachten, wel een andere manier van denken
Voor Tara is het inmiddels een aantal maanden geleden, en is het verdrietige gevoel allang over, last van klachten heeft ze dan ook niet. Wel zegt ze: “Achteraf gezien had ik er misschien iets langer over na kunnen denken. Dat ik mijn drukke baan opvoerde als argument geen kind te willen, zei misschien net iets meer over die baan, dan over mijn kinderwens, die sinds dit hele voorval nu wel groter is geworden, omdat het dingen in perspectief heeft gezet. Maar ik geloof ook zeker dat de fijne arts er aan bijgedragen heeft om er op deze manier naar te kijken. Ik gun die goede zorg iedereen.”

Alle informatie over klinieken waar zwangere vrouwen nu terecht kunnen vind je op Nederlands Genootschap van Abortusartsen. Ben jij ongewenst zwanger of wil je hulp bij het verwerken van een abortus? Ga voor informatie en hulp naar: https://fiom.nl/   

De cijfers
Gemiddeld worden er jaarlijks in Nederland 31.000 abortussen uitgevoerd. Gemiddeld zijn vrouwen 28, de leeftijd waarop een abortus het vaakst voorkomt is 24. Zwangere tienermeisjes kiezen het vaakst voor een abortus (74,4%), zwangere vrouwen tussen de 30-34 kiezen het minst vaak voor een abortus (7,5%). De meeste vrouwen laten de abortus afbreken in het eerste trimester (voor 12 weken), in gemiddeld week 7,8 van hun zwangerschap. 1/3 van de in Nederland wonende vrouwen die een abortus ondergaat doet dit niet voor het eerst. De reden voor de abortus is helder: de zwangerschap is ongewenst. Precieze cijfers over de achterliggende gedachte zijn er niet, maar die lopen uiteen van ‘geen vaste relatie’, tot ‘geen financiële middelen’, tot ‘geen kinderwens’ en ‘een van de partners wil het niet’. [Bron: Rutgers]

Menu
Ads for you!

Hi you!

We zien dat je een adblocker gebruikt, die ervoor zorgt dat je geen advertenties ziet op Glamour.
Dit vinden wij jammer, want daardoor missen we inkomsten die we hard nodig hebben om jou
de meest awesome content te bieden. Wil je ons helpen? Merk dan onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel! X Glamour!

Sluiten