Nsimba Valene Lontanga over waarom de geschiedenis van black hairstyles zo belangrijk is

Black girl magic

1960s 1970s two african
ClassicStockGetty Images

Cornrows, box braids, bundles en lace fronts: allemaal haartermen in het nieuwe beautywoordenboek, geïnspireerd op black hairstyles. Maar wat nieuw is voor sommigen, is voor de zwarte gemeenschap een decennia-oude stijlbijbel. Inclusief herinneringen aan familie en identiteit die al generaties lang worden doorgegeven. Nsimba Valene Lontanga weet er alles van.

Black hair

"Als dochter van Afrikaanse migrantenouders groeide ik op in een huishouden waarin ik geregeld in de kleermakerszit zat, met twee tot drie vrouwen om me heen om mijn box braids af te vlechten. Met de lange plukken nephaar over de bank gedrapeerd werden er beautygeheimen gedeeld, en werd er gelachen en gedanst terwijl de Congolese rumba op de achtergrond te horen was. Dit haarritueel was voor mij een teken van de kracht van vrouwencirkels, een safe space. Tegelijkertijd kon mijn Congolese moeder voor elke gelegenheid een nieuw kapsel, oftewel pruik, uit haar kast trekken, en zag ik van jongs af aan hoe vrouwen van mijn kleur de mogelijkheid creëerden om zelfs dagelijks te transformeren tot een nieuw persoon.

Op latere leeftijd veranderde mijn haarritueel. Ik stapte als dorpsmeisje op de trein naar Amsterdam om in plaats van een nieuwe Replay-broek bundles Braziliaanse body wave te kopen, bij het winkeltje Real Hair aan de Kinkerstraat. Als ik mijn favoriete body wave had gekocht, ging ik naar mijn kapper in de ‘Afrikaanse’ wijk Matongé in Brussel. Hier werd mijn haar in grote cirkels cornrows omhoog gevlochten, om daar vervolgens mijn gekochte ‘real hair’ aan te weven.

'Als je iets uit de context haalt, en er 'couture' aan hangt, sluit je de eerste dragers buiten'

Een paar experimenten verder ging er een nieuwe wereld voor me open toen vanuit een woonkamer in de Bijlmer een meisje een ‘lace front wig’ voor me maakte. Wat uiteindelijk leidde tot mijn eerste natuurlijk ogende pruik, die rond de haarlijn wordt bevestigd om de indruk te wekken dat het haar rechtstreeks vanuit je hoofdhuid groeit.

Niet professioneel

Tegenwoordig zijn veel van deze haarstijlen in de mode en zien we ze terug op covers, catwalks en in streetstyle. De haartransformaties zijn een vorm van zelfexpressie en worden door vrouwen en mannen wereldwijd met trots gedeeld en gedragen. Gevlochten kroeshaar, extensions of een goede pruik: het mag allemaal en is nu onderdeel van een nieuwe beautyrevolutie. En die wordt gevierd, want er was een tijd waarin zwarte haarstijlen als niet acceptabel of onprofessioneel werden gezien. Zo is het in New York pas sinds dit jaar illegaal om zwarte mensen te discrimineren wegens hun natuurlijke haarstijl. Iets waarvan je zou denken dat het vanzelfsprekend is. Helaas, ook in Nederland zijn er veel verhalen van zwarte mensen die op het werk verzocht werden hun kapsels de volgende keer ‘professioneel’ te houden. Of die door hun natuurlijke haar niet eens aangenomen worden. Dus toen ik een paar maanden terug in ‘RTL Boulevard’ een item over ‘couturepruiken’ voorbij zag komen waarin een celebrity-haarstylist als ‘expert’ de wondere wereld van met name de ‘lace front wigs’ met Nederland deelde, miste ik hier een groot deel van het verhaal. Namelijk: een link met de vele zwarte Nederlandse vrouwen en experts die al heel lang dragers zijn van deze ‘trend’.

Express yourself

De ‘natural hair movement’ heeft, met name via social media, een doorslaggevende rol gespeeld in de zelfacceptie van zwarte vrouwen en het omarmen van zwarte haarstijlen. Veel vrouwen gingen hun haarbehandelingen online delen, waarna de invloed van black beauty groeide. De posts kwamen compleet met ‘befores and afters’, waarbij zowel de ervaringen met natuurlijk haar als met pruiken en extensions aan bod kwamen. Schaamte maakte plaats voor zelfexpressie. Het wisselen tussen pruiken en eigen haar is onderdeel van de black hairgeschiedenis en speelde een belangrijke rol in de tijd waarin zwarte vrouwen niet werden aangenomen als ze hun eigen kroeshaar droegen.

Zien: deze artiest laat vrouwen hun natural hair omarmen

Het ‘RTL Boulevard’- item over ‘couture-pruiken’ is voor mij een voorbeeld van een gemiste kans, waarbij een haarexpert die is opgegroeid met black hair-rituelen zo veel meer had kunnen vertellen. Zo zijn er veel talenten die dankzij de haargewoontes binnen zwarte communities succesvolle ondernemingen hebben kunnen opzetten. Ik ben met name ontzettend geïnspireerd door de bekende Nederlandse-Ghanese beautygoeroe Teshura die als make-upspecialist en ‘wig-maker’ talloze vrouwen transformeert in hun alter ego.

Originators

De popularisering van deze haartrends doet me denken aan het artikel ‘Black girls from the hood are the real trendsetters’, in 2018 gepubliceerd door schrijfster Wanna. Want nu veel van deze traditionele gebruiken ineens ‘couture’ zijn, worden zwarte vrouwen vaak niet vermeld als de originators. Zo staan de Kardashian-zussen meestal bovenaan vermeld als het gaat om dé trendsetters betreft haarstijlen als cornrows en het dragen van pruiken. Nu ben ik het er compleet mee eens dat deze it-girls een grote rol hebben gespeeld in de popularisering van deze haarstijlen. Maar wanneer je iets continu uit de context haalt om er vervolgens een woord als ‘couture’ aan te hangen, sluit je de eerste dragers van deze trends volledig buiten. Ik mis odes aan zwarte vrouwen als Beyoncé en Lil’ Kim, die deze kapsels onderdeel maakten van de hedendaagse popcultuur. Beyoncé was bijvoorbeeld een van de voorlopers, zij heeft de vraag naar meer realistische en pruiken van betere kwaliteit binnen de zwarte gemeenschap verhoogd.

De trendsetters: zwarte vrouwen

Uit het rapport ‘Black girl magic’ van onderzoeksbureau Nielsen uit 2017 blijkt dat de voorkeuren van zwarte vrouwen een grote invloed hebben op de mainstream smaak, wat deze groep een van de grootste trendsetters maakt. Dus als je mij vraagt of de Kardashians de trendsetters zijn binnen dit verhaal, zeg ik dat ze een van de velen zijn die geraakt zijn door ‘black girl magic’. Maar dat is niet alleen te zien aan hun haren, toch? Zonder gekkigheid: achter de haarstijlen in het nieuwe beautywoordenboek schuilen niet alleen bijzondere verhalen, er is ook ontzettend veel technische knowhow die zwarte vrouwen echt wel met iedereen willen delen. Want hoe magisch het ook lijkt, iedereen kan in no time switchen van Cardi B naar Nicki Minaj – zolang je maar weet wat bij je past en bij wie je moet zijn. Welkom in de wondere wereld van black beauty. Slay.

Dit artikel verscheen eerder in Glamour. Deze maand ligt er ook weer een gloednieuw issue in de winkel, bomvol real life verhalen en nog véél meer. Je bestelt 'm hier online!

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Haar