Dry January: Lianne besloot een jaar geleden nóóit meer te drinken

Weg helse emotionele kater.

dry-january-stoppen-drinken-alcohol
Dave BenettGetty Images

Het was middernacht, mijn telefoon had nog drie procent aan batterij en ik bevond me in een natuurgebied ten westen van Amsterdam. Ik was dronken, verdwaald en compleet in paniek. In mijn hoofd waren er twee opties: sterven of 112 bellen. Toen ik doorgeschakeld werd met de politie en huilend vertelde dat ik geen idee had waar ik was, hoorde ik de agent een beetje lachen. “Ja maar lieverd, je denkt toch niet dat ik een politiewagen op pad ga sturen om een dronken meisje op te pikken?” Nou, dat zou dus sterven worden. Gelukkig wilde de agent me wel via de telefoon begeleiden naar een benzinestation, waar ze een taxi voor me regelden. Toen de taxichauffeur me, ook licht grinnikend, naar huis bracht, bleek dat ik tien kilometer uit de richting was gefietst. Na een borrel met vriendinnen in een kroeg waar ik nog nooit was geweest, had ik een compleet verkeerde route naar huis genomen. Waar ik links moest, ging ik rechtdoor. Dronken als ik was, bleef ik maar doorfietsen. Steeds verder weg van huis. Speciaalbier maakt van mij een wielrenner.

Spijt en zelfhaat

Sinds ik op m’n zestiende m’n eerste biertje dronk (ja, toen mocht dat nog), heb ik een haat-liefdeverhouding met drank. Na één of twee drankjes is er nog niet zo veel aan de hand, dan word ik meer ontspannen, losser en gezelliger. Introverte Lianne has left the building, zeg maar. Maar als de alcohol begint te razen in m’n lijf, neemt m’n hoofd een loopje met me. Ik voel dan de onbedwingbare behoefte om over zware, emotionele zaken te praten, vind dat ik ontzettend veel levenservaring heb en kraam een hoop onzin uit. Het dieptepunt was toch wel dat ik eens een ex van zes jaar geleden appte dat er niemand in de wereld zo veel voor hem kon voelen als ik. Hij had een kind en een ander nummer, maar hé, de liefde laat zich niet tegenhouden. En mijn katers ook niet.

‘Ik beland in een vicieuze cirkel van terugdenken aan de vorige avond, mezelf een slappeling vinden'

Die zijn namelijk het allerergst. Lichamelijk trek ik de boel nog wel: beetje hoofdpijn, beetje misselijk. Als het daarbij zou blijven, zou ik dansen van vreugde door de straten van Amsterdam. Nee, het echte venijn zit ’m in mijn emotionele toestand. De emo-kater. Ik voel me namelijk vanaf het moment dat ik wakker word compleet in paniek. De gedachten over wat ik precies heb gedaan en gezegd de vorige avond razen door m’n hoofd en ik raak vervuld van spijt en zelfhaat. Spijt om m’n domme opmerkingen en gênante appjes, en zelfhaat omdat ik toch wéét hoe ik reageer op drank en mezelf wéér niet in de hand kon houden. Ik beland dan in een vicieuze cirkel van terugdenken aan de vorige avond, mezelf verafschuwen, mezelf een slappeling vinden en nóg meer denken aan de vorige avond. Om vervolgens depressief op de bank te belanden in de veronderstelling dat ie-de-reen mij een vreselijk wezen vindt.

Dit moet anders

Alcohol doet gekke dingen met belangrijke neurotransmitters in je hersenen. Neurotransmitters zijn stofjes in je brein die zorgen voor een goede communicatie tussen hersencellen. Ze regelen bijvoorbeeld dat je je kunt focussen, dat je alert bent, dat je vervolgens weer kunt ontspannen en dat je je grenzen kent. Alcohol schopt de communicatie tussen je hersencellen in de war, door het over-stimuleren van neurotransmitters als dopamine, serotonine en endorfine. Deze stoffen dragen allemaal iets bij aan je geluksgevoel – vandaar dat je je zo on top of the world voelt na een paar drankjes. Wat alcohol preciés doet met je brein, is nog steeds niet volledig bekend. En de mate waarop alcohol invloed heeft op hoe je je voelt, verschilt per persoon. Maar dat je niet meer helemaal jezelf bent, da’s wel duidelijk.

Alex Knight on Unsplash

Tijdens een kater zijn de neurotransmitters die ervoor zorgen dat je je in balans en rustig voelt, tijdelijk opgebruikt. Ik heb daar ontzettend veel last van. Toen ik de dag na mijn verdwaling weer eens vervuld van zelfhaat met m’n knuffel in bed lag, dacht ik: dit moet anders. Ik ga nooit meer drinken. Waar anderen hard lachten om mijn verhaal, kon ik er alleen maar aan denken dat ik mezelf in gevaar had gebracht. Wat als m’n telefoon was uitgevallen en ik dronken, alleen, in het donker in dat natuurgebied was achtergebleven? Ik werd helemaal naar van die gedachte. Dus ik lichtte al m’n vriendinnen in dat ik voorlopig geen druppel alcohol meer zou drinken.

Hormonen ontregelt

Ook vertelde ik m’n psycholoog van dit plan. Toen zij me het verband tussen emo-katers en niet lekker in je vel zitten uitlegde, ging er een wereld voor me open. Wanneer je je namelijk überhaupt al minder stabiel voelt omdat je veel (emotionele) stress ervaart, is alcohol de duivel. Je lichaam moet dan namelijk sowieso herstellen van een teveel aan adrenaline en cortisol (stresshormonen) en wanneer je er dan óók nog vergif bijgooit in de vorm van alcohol, raken je hormonen compleet ontregelt. Zie daar: de emo-kater. Een wijntje om te ontspannen lijkt dus misschien een goed idee, maar wanneer je lichaam én geest niet in goede conditie zijn, werkt het juist averechts.

Ik voel me al heel lang niet op de toppen van m’n kunnen. Ik maakte veel verdrietige dingen mee in m’n familie en had lang geen vast huis – dus huurde ik onder en moest ik elke drie maanden verhuizen. Niét echt bevorderlijk als je juist rust en stabiliteit nodig hebt. Maar wel de ideale omstandigheden voor gigantische emo-katers. Volgens mijn psycholoog was niet-drinken daarom een top plan. Dat het snel lente zou worden en iedereen met witbier op het terras zou zitten, probeerde ik te negeren.

Geen wijntje bij het eten?

Die middagen op het terras bleken alleszins mee te vallen. Ik ontdekte alcoholvrij bier, dat tegenwoordig in veel varianten en smaken komt. Vooral wanneer ik in fijn gezelschap was, kostte niet-drinken me weinig moeite. Wat wél een wereld van verschil was, waren de borrels met mensen bij wie ik net niet helemaal op m’n gemak was. Netwerkborrels, verjaardagen van kennissen, familiediners – dat soort werk. Vooral wanneer iedereen wat losser werd na twee wijntjes en zich daadwerkelijk leek te vermaken, wilde ik het liefst verdwijnen. Ik ging dan ook altijd veel sneller naar huis dan ik deed toen ik wel dronk. Geforceerd praten over koetjes en kalfjes wordt er niet leuker op met spa rood.

'Uit eten gaan zonder wijn voelt als warme choco zonder slagroom: lekker, maar het kan véél beter'

Maar m’n grootste struggle was uit eten gaan zonder wijn. Dat was keer op keer een uitdaging. Het voelt een beetje als warme chocomel drinken zonder slagroom. Het was wel lekker, maar je weet dat het nog véél beter kan. Water of fris drinken terwijl iedereen een wijntje neemt dat perfect bij het eten past, vond ik vreselijk. Je hoort vaak dat mensen die niet drinken vooral worstelen met het commentaar dat anderen daarop hebben, maar daar had ik niet zo’n moeite mee. Ik ga niet veel uit, dus ik had ook niet zo’n last van mensen die me vertelden dat ‘één drankje geen kwaad kon’ of dat ik ‘ongezellig’ was. Maar die wijntjes bij het eten, man, dat was een gemis.

Alles gaat voorbij

Het emotionele, labiele gevoel dat ik na een avond drinken had, dat was dan weer géén gemis. In de weekenden voelde ik me meer ontspannen als ik niet had gedronken. En wanneer ik me wel gestrest voelde, bleven de piekergedachten minder lang hangen. M’n geest leek dus ook op lange termijn baat te hebben bij niet-drinken. Ik voelde me rustiger, stabieler en minder snel uit het veld geslagen. Maar helemaal nóóit meer drinken, daar was ik toch op teruggekomen. Ik miste wijn bij het eten en witbier op een netwerkborrel. Dus vroeg ik m’n psycholoog naar een oplossing.

Ze bleef bij haar standpunt dat als je (licht) overspannen bent, je niet moet drinken. Ik maakte deze fout de afgelopen maanden nog een paar keer, en m’n lichaam en geest hadden dan een week nodig om daarvan bij te komen. Ik laat drank dus nog even voor wat het is. Maar voel je je goed en komt de emo-kater tóch, probeer dan te bedenken dat elk gevoel weer over gaat. Ook de angst die je nu voelt, de piekergedachten en de zelfhaat. Over drie dagen ziet de wereld er weer heel anders uit. Oh, en ook altijd goed om jezelf aan te herinneren: iedereen is z’n eigen middelpunt van het universum. En dus vooral met zichzelf bezig. Want zeg nou eerlijk: hoe vaak lig jij uren na te denken over de gekke dingen die je collega uitkraamde toen ze te veel gedronken had? Precies, nooit. Dus dat doen zij ook niet als jíj een keer een biertje te veel drinkt. Je kunt er dus niet z veel tegen doen behalve rustig doorademen, veel water drinken, proberen te ontspannen en reikhalzend uitkijken naar de volgende dag. Want dan is je emo-kater gewoon weer over.

Stoppen met alcohol? Hier de tips.

  • Vertel iedereen dat je niet drinkt. Van je ouders tot je collega’s, blijf benadrukken dat je geen alcohol hoeft en ook niet overgehaald wil worden.
  • Zorg voor lekkere alternatieven: alcoholvrije cocktails, originele limonades (vlierbloesem is een aanrader) en zelfs alcoholvrije bubbels zijn heerlijk.
  • Neem soms één slok van een drankje dat bij het eten past, maar laat het daarbij.
  • Beloon jezelf met een extra dessert, koekje bij je cappuccino of kaasplankje: als je alle drank laat staan, mag je best een beetje splurgen.
      Advertentie - Lees hieronder verder
      Meer van Health