Psychiater Margriet: ''Voor anorexia-patiënten is eten hetzelfde als van een afgrond springen''

De talloze reacties op 'Emma Wil Leven' geven aan dat anorexia een onderschatte ziekte is, waar we misschien nog niet genoeg van weten

psychiater-onderschatte-ziekte-anorexia
Ben White

De documentaire 'Emma Wil Leven' heeft veel losgemaakt in Nederland. Het schrijnende verhaal van een jong meisje dat tegen anorexia probeert te vechten - en hier helaas niet in slaagt - zorgde voor een brok in onze keel.

De talloze reacties geven tegelijkertijd aan dat anorexia een onderschatte ziekte is, waar we misschien nog niet genoeg van weten. Glamour belde met Margriet van Leeuwen, psychiater van de Amsterdamse eetstoornissenkliniek Novarum.

Advertentie - Lees hieronder verder

,,Ik vond de documentaire heel aangrijpend," zegt ze. ''Het is heel mooi gemaakt, met veel respect voor de cliënt én de behandelaren. Goed dat er aandacht uitgaat naar dit onderwerp.''

Signalen
Margriet weet als geen ander wat de signalen zijn van anorexia. ''Het begint vaak klein en onschuldig. Mensen worden gepest omdat ze 'te dik' zouden zijn, of ze vinden zichzelf te dik. Dan gaan ze lijnen en op hun eten letten. Een deel schiet hier echter in door. Vaak zijn dit jonge, onzekere meisjes, die soms ook thuis problemen hebben. Ze schrappen steeds meer voedsel en gaan meer sporten.''

''Het gevaarlijke is dat de persoon in kwestie haar eetprobleem vaak verborgen wil houden. Ze zegt etentjes af, bedenkt veel smoesjes. Als je een keer vraagt waarom ze niet eet, raakt ze geïrriteerd.''

Voor omstanders is het vaak moeilijk te begrijpen hoe het is om anorexia te hebben. ''Voor een anorexia-patiënt is het alsof ze gevraagd wordt om in een afgrond te springen, wanneer ze moet eten. Voedsel innemen is zó eng. Dat zag je goed terug in de documentaire. Emma kon op een gegeven moment alleen nog maar kleine lepeltjes voedsel naar binnen brengen en voelde zich tóch dik. Anorexia-patiënten zitten voor hun gevoel na kleine hoeveelheden al vol. Ze worden angstig, en angst is een slechte raadgever. Eten zien ze als vergif voor hun lichaam.''

De weegschaal wordt vaak een belangrijk aspect in het leven van een anorexia-patiënt. ''Wegen wordt soms een sport. Als ze het getal van hun gewicht naar beneden krijgen, voelen ze zich daar goed bij. Want afvallen betekent: controle over je lichaam krijgen.''

Ingrijpen is niet altijd makkelijk. ''Juist in het begin van de ziekte is het moeilijk om een halt toe te roepen. Als je als ouder jouw kind namelijk vertelt dat ze meer moet gaan eten, denkt zij: ik ben niet extreem dun, dus waarom zou ik nu veel gaan eten? Het maakt weinig verschil. Desondanks is het uitermate belangrijk om er vroeg bij te zijn. Maak het onderwerp bespreekbaar, in plaats van te pushen dat iemand met anorexia meer moet gaan eten.''

Advertentie - Lees hieronder verder

Foodblogs
Tegenwoordig zijn er enorm veel foodblogs, die je stimuleren om zo gezond mogelijk te eten. Volgens Margriet kan deze boodschap anorexia in de hand werken. ''Dat merken wij ook bij Novarum. Er zijn zoveel mensen die op internet van alles lezen over voeding. Sommige foodblogs maken je duidelijk dat je bepaalde soorten voedsel moet vermijden, zoals koolhydraten en vetten. Als je hun dieet volgt, zou je gezond bezig zijn. Zo niet, dan is het jouw schuld als je te dik bent. Zo voelt het voor anorexia-gevoelige personen.''

Wat nou als je denkt dat iemand in je omgeving signalen vertoont van anorexia? Erover praten is Margriets grootste advies. ''Zoals ik al zei: probeer het bespreekbaar te maken. Vraag door als je denkt dat er iets aan de hand is. Maar veroordeel vooral niet. Anorexia-patiënten gaan zich anders ontzettend eenzaam voelen, omdat niemand hen begrijpt.''

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Psyche