Er is de laatste tijd veel ophef over de gevaarlijke bijwerkingen van antidepressiva. Fleur (34) kan het weten: ze werd er nóg ellendiger van en kreeg zelfs zelfmoordneigingen.

Ik kon pillen nemen
“Ik zie mezelf nog lopen, daar op de hei. Moederziel alleen. Ik woonde vlak naast een bos en maakte ’s avonds vaak een wandeling. Dan drongen zich allerlei beelden aan me op. Opties. Ik kon pillen nemen. Dat was het makkelijkst, maar de kans was groot dat het mis zou gaan, dat het niet zou lukken. Dat ik toch wakker zou worden of dat iemand me zou vinden en dat mijn maag zou worden leeggepompt.

‘Binnen een week werd ik veel chagrijniger en sliep nog slechter’



Slapenloze nachten
Ik kon mezelf doden, maar de opties die door mijn hoofd spookten hielden me tegen. Maar ik wilde dat het ophield: de onrust, de nachtmerries, de slapeloze nachten. Dat er een oplossing kwam, want zo kon ik niet verder.

Autistische vriend
“Ik kwam bij de huisarts met een relatief simpele klacht. Al een paar maanden sliep ik slecht. Ik had een relatie met een jongen die autistisch was en dat zorgde voor de nodige stress. Ik hield van hem, maar het maalde maar door mijn hoofd: kan ik met hem verder? Kan hij mij gelukkig maken? Mis ik niet iets?

Slecht slapen
Zelf had ik alles op orde: een leuke baan in de pr en een eigen huis. Ook al woonde ik samen met mijn vriend, ik voelde me toch eenzaam in de relatie. Ik vroeg me af of hij wel iets toevoegde aan mijn leven. Dat ik niet sliep, liet zijn sporen na. Ik kon me overdag niet meer concentreren en mijn werk leed eronder. Daarbij voelde ik me somber, kwetsbaar.

‘Ik raakte in paniek. Waren het de medicijnen of raakte ik zelf van het padje af?’



Huisarts
Dus mijn vraag was eigenlijk heel simpel: of de huisarts iets tegen die slapeloosheid had. Het leek hem goed als ik met een psycholoog ging praten. Maar de wachtlijsten waren lang, zei hij. Het kon oplopen tot negen maanden. Hij raadde me aan om met antidepressiva te beginnen. Dan zou ik snel minder stress ervaren en beter slapen. Met een recept voor paroxetine ging ik naar huis.

Slechter door antidepressiva
Al binnen een week voelde ik me slechter dan daarvoor: ik was chagrijnig en heel kortaf. Snauwde mijn vriend bij het minste of geringste af. Ook het slapen ging niet beter. Als ik al sliep, had ik nachtmerries. Dan werd ik schreeuwend wakker en kon daarna helemaal niet meer slapen. Ik raakte in paniek. Hoe kon dit? Waren het de medicijnen? Of raakte ik zelf van het padje af? Ik begon aan alles te twijfelen.

Dubbele dosis
Na drie weken maakte ik opnieuw een afspraak met de huisarts. ‘Het heeft even tijd nodig,’ zei hij toen ik hem over mijn klachten vertelde. En hij schreef een dubbele dosis voor. Vanaf toen ging het snel bergafwaarts.”

Leven als een zombie
“In mijn puberteit, van mijn vijftiende tot mijn zestiende, had ik ook al eens antidepressiva geslikt. Seroxat om precies te zijn. Achteraf begrijp ik niet waarom ik dit kreeg voorgeschreven. Ik was een opstandige puber en er waren veel ruzies thuis. Maar volgens mij vertoonde ik redelijk normaal pubergedrag.

ADHD
Er werd ADHD bij me geconstateerd, en dat was twintig jaar geleden nog niet zo bekend als nu. Ik moest aan de Ritalin van de kinderpsychiater. Omdat ik dat drie keer per dag moest nemen en vanwege de onrust thuis, werd ik opgenomen in een kliniek.

‘‘Het heeft tijd nodig,’ zei de dokter. En hij schreef nog eens een dubbele dosis voor’



Opgenomen
Niet dat mij iets gevraagd werd. Ik was minderjarig en had me te voegen naar hetgeen mijn ouders en de artsen wilden. Dus werd er Ritalin door de vla gedaan. Als ik niet wilde eten, dan werd ik in de isoleer gestopt. Aanvankelijk zou ik er een maand verblijven, dat werd een halfjaar.

Opstandiger
Samen met de patiënten van de gesloten afdeling ging ik naar school, zelf zat ik op een open afdeling. Die periode deed wat met me; ik werd nog opstandiger, verzette me. Dus kreeg ik onder andere Seroxat voorgeschreven. Daar zou ik vast van opknappen. Maar ik werd een zombie, had nergens meer zin in en kwam dertien kilo aan.

Hallucinaties
Ik kreeg hallucinaties: ik zag continu lichtpuntjes en hoorde rare geluiden. En ik werd depressief. Zo depressief dat ik een einde aan mijn leven wilde maken. Op mijn zestiende deed ik een zelfmoordpoging. Uiteindelijk haalde mijn moeder me uit die kliniek. Ik stopte acuut met de medicijnen en voelde me al snel beter. Ik wist één ding: voor mij nooit meer Seroxat. Daarom was ik blij dat de huisarts me deze keer een ander middel had voorgeschreven.”

Vrolijke Fleur
Ik had zelfmoordgedachten, maar die deelde ik met niemand. Vooral mijn vriendinnen niet. Voor hen hield ik me groot, ik wilde gewoon de vrolijke Fleur zijn met wie ze leuke dingen konden doen. Mijn vriend merkte wel dat ik niet lekker in mijn vel zat, maar hem vertellen over mijn zelfmoordgedachten? Nee zeg. Zoiets deel je niet. En ik vertelde het al helemaal niet aan mijn moeder, na alles wat er in mijn puberteit gebeurd was.

Psychiater
Als ik al eens iets liet vallen over hoe down ik me voelde, dan had ik niet het gevoel dat ik serieus werd genomen. Dat zal wel PMS zijn, riep de omgeving dan. Of: je bent een hypochonder. Ondertussen liep ik maar te malen, en na drie maanden was ik op. Ik maakte opnieuw een afspraak bij de huisarts. Deze keer ging ik er zonder make-up en met onverzorgd haar naartoe. Ook al voelde ik me heel onzeker en kwetsbaar, het lukte me om voor mezelf op te komen. Ik wil nú naar een psychiater, eiste ik.

Crisisdienst
Via de crisisdienst kon ik meteen bij een psychiater terecht. Ze vroeg naar de klachten die ik had en welke medicijnen ik gebruikte. ‘Meteen mee stoppen,’ was haar reactie. Afbouwen hoefde niet. Ze vertelde dat Seroxat de merknaam van paroxetine was. Ik wist niet wat ik hoorde, het kwartje viel meteen.

Stoppen met medicatie
Dáárom voelde ik me zo slecht. Als ik dat had geweten, was ik nooit aan die pillen begonnen. Ik stopte resoluut en al binnen een paar dagen merkte ik verschil. Ik voelde me lichter, opener. De zwaarmoedigheid ging weg. En binnen een paar weken voelde ik me weer vrolijker.”

‘Mijn vriend vertellen over mijn zelfmoordgedachten? Nee zeg, zoiets deel je niet’



Nooit meer pillen
“Het is gek om te beseffen dat als ik niet voor mezelf was opgekomen, ik er nu misschien niet meer was geweest. Ik neem het de huisarts niet kwalijk, hij wilde alleen maar helpen. Ik denk wel dat deze medicijnen te snel worden voorgeschreven.

Ik voel me sterk
Ik ben meer rust gaan nemen. Door niet te veel hooi op mijn vork te nemen, ging ik langzaam aan weer beter slapen. Inmiddels zijn we twee jaar verder en gaat het goed met me. Mijn relatie heb ik verbroken en ik heb nu een andere, lieve vriend die bij me past. Ik voel me sterk en goed.

Nooit meer antidepressiva
Zelfs voor mijn ADHD slik ik niets meer. Mensen nemen me maar zoals ik ben. Eén ding heb ik geleerd: er zijn momenten in je leven waarop het wat minder lekker loopt. Dat je niet slaapt of dat je je somber voelt. Maar op zulke momenten zal ik nooit meer antidepressiva slikken. Die hebben me meer kwaad dan goed gedaan.”

Advertentie - Lees hieronder verder

Antidepressiva De feiten
Dick Bijl, arts/epidemioloog en hoofdredacteur van het Geneesmiddelenbulletin:“Uit onderzoek is gebleken dat 95% van de mensen die antidepressiva slikt daar geen baat bij heeft. Ze helpen alleen bij een klein percentage zéér ernstig depressieve patiënten, en zelfs dan maar een klein beetje. Ook al is dit sinds 2008 bekend, antidepressiva worden nog steeds veel voorgeschreven. Dat komt waarschijnlijk doordat psychiaters en huisartsen voor 2008 dachten dat antidepressiva ook hielpen bij lichtere klachten en andere klachten dan depressie, en dat patroon is blijkbaar moeilijk te doorbreken. En dat terwijl een derde van de depressies na drie maanden spontaan geneest.

Veel mensen kunnen niet stoppen met het gebruik van antidepressiva. Ze krijgen vervelende onthoudingsverschijnselen die nogal eens worden geïnterpreteerd als een terugkeer van de depressie. Vaak moet je meerdere weken tot maanden uittrekken om te stoppen met zulke medicijnen, waarbij je de dosering heel geleidelijk vermindert, in overleg met bijvoorbeeld de huisarts. Ook kunnen antidepressiva meer of minder ernstige bijwerkingen hebben, zoals emotionele afstomping, persoonlijkheidsveranderingen, gewichtstoename en zelfmoord(neigingen). Heb je een van deze symptomen, dan is het belangrijk om meteen contact op te nemen met je huisarts en je naasten te informeren. Kijk voor meer informatie op enikrecoverycollege.nl of lees ‘De depressie-epidemie’ van prof. Dr. Trudy Dehue.”

Loop je rond met gedachten over zelfmoord? Neem contact op via 113.nl of 0900-0113.