Reality story: "Ik werd na mijn ongeluk nooit meer de oude"

"Relatie uit, baan kwijt en voor de rest van mijn leven hersenletsel"

Hersenletsel herstel
Sandra Seitamaa

Ze reisde de wereld rond en had een leuke job als dolfijnentrainer. Maar door een ongeluk liep Suzanne van Laar (30) hersenletsel op waardoor ze alles moest opgeven. ‘Ik zie nu waar het leven écht om draait.

Suzanne leefde haar droom, tot die klap...

“Een eigen duikschool runnen op Bonaire. Dát wilde ik. Tijdens mijn opleiding toeristisch management had ik twee jaar stage gelopen op het eiland en het voelde er als thuis. Ik had al een enkeltje Bonaire op zak en een baan bij een duikschool, toen een vriendin mij wees op een vacature voor dolfijnentrainer bij het Dolfinarium. Voor de grap besloot ik te solliciteren. Met zestien zwemdiploma’s op zak, veel duikervaring, geen angst om voor grote groepen te presenteren en een heleboel dierenliefde werd ik uit vijfhonderd sollicitanten gekozen. Ik cancelde direct mijn ticket naar Bonaire, dit was a once in a lifetime experience. Werken in het DolfijndoMijn, het showbassin van het Dolfinarium, was fantastisch. Deze baan was me op het lijf geschreven. Ik groeide en groeide, elke dag was het knallen in de shows. Conditioneel was ik in topvorm, en de band met de dolfijnen was onbeschrijflijk. Als ik daar nu aan denk, krijg ik een brok in m’n keel. De dieren waren echt m’n maatjes. Ze vertrouwden mij volledig en op dagen dat ik geen zin had om te werken, hoefde ik hun enthousiaste geluidjes maar te horen en ik was verkocht."

"Dit nieuws voelde als een opluchting. Zie je wel, ik ben niet gek!"

"Tijdens een training in januari 2011 ging het mis. Ik dook iets te enthousiast het water in en knalde met een rotvaart met mijn hoofd tegen de betonnen rand van het showbassin. Mijn oogkas, neus en kaak waren gebroken en ik had knallende hoofdpijn. Ik werd diezelfde dag nog door het ziekenhuis naar huis gestuurd zonder dat ze een scan hadden gemaakt. Achteraf een grove fout, maar op dat moment vertrouwden we de artsen. Wekenlang lag ik thuis in een donkere slaapkamer, licht of geluid kon ik niet verdragen.

Na drie maanden voelde ik me wat beter en stond ik erop weer fulltime te gaan werken. Ik ging er vol voor, maar na een halfjaar stortte ik in. Ik vergat alles, had concentratieproblemen, nul energie, ik verloor kracht en viel kilo’s af. In de tweeënhalf jaar na het ongeluk heb ik drie keer opnieuw geprobeerd om te herintegreren, maar zonder succes. Wat mankeerde ik toch? Overspannen, een burn-out, mijn spiraal: de huisarts onderzocht alles, maar ook hij kwam er niet uit. Elke week kwam ik bij hem, hij hield me nauwlettend in de gaten.

In de zomer van 2013 bezocht ik op aandringen van het Dolfinarium een neuroloog. Na een hersenscan was het zo duidelijk als wat: ik had niet-aangeboren traumatisch hersenletsel. Dit nieuws voelde als een opluchting. Zie je wel, ik ben niet gek! Tegelijkertijd was ik boos dat dit niet eerder was ontdekt, nu was mijn hersenletsel zwaar verwaarloosd. Als ik het toen had geweten, had ik meteen kunnen revalideren en waren mijn klachten mogelijk minder erg. Ook was ik boos op mezelf. Ík was tegen die rand gedoken, het was dus mijn schuld."

De eenzaamheid van hersenletsel: "Niemand begreep mij"

“In die periode maakte mijn vriend het uit, omdat ik niet meer het meisje was van voor het ongeluk. Ik had slaapproblemen, stemmingswisselingen en was niet meer flexibel: daarop was hij niet verliefd geworden. Ik werd honderd procent afgekeurd en moest stoppen met werken. Relatie uit, baan kwijt en voor de rest van mijn leven hersenletsel. Lekker dan. Daarbovenop kwam ook nog eens vreselijke zenuwpijn. Door de klap hadden mijn rug en nek een opdonder gekregen en dat was niet goed en op tijd behandeld. Alsof iemand met glasscherven in m’n rug zat te wroeten. Ik slikte kruiwagens vol pijnstillers en rustgevers. Ook kon ik niemand vinden die mij kon helpen, met wie ik de juiste klik had.

Het was ook wel een heel complex verhaal: hersenletsel, zenuwpijn en geestelijk kapot door alles wat ik in de jaren na het ongeluk had meegemaakt. Ik zat alleen thuis en sloot me af. Alleen op momenten dat ik me goed voelde, ging ik soms een uurtje de deur uit om vrienden te zien. Ik voelde me eenzaam, niemand begreep mij écht. Logisch ook: ze zagen me alleen op redelijk goede momenten. Ook is hersenletsel moeilijk uit te leggen, het is zo ongrijpbaar.

"Van ‘ik kan niets meer’ switchte ik naar ‘wat kan ik nog?’"

Eind 2015 belandde ik bij een psychosynthese-therapeut voor een meer spirituele vorm van therapie, om weer in contact te komen met mezelf. Niet alleen spraken we over waar ik tegenaan liep na het ongeluk, mijn hele levensgeschiedenis kwam aan bod, waardoor ik mezelf beter leerde kennen. Nu we een duidelijk beeld hadden van wat er in mij omging en mijn ervaringen in het dagelijks leven, kon ze me de juiste handvatten geven om verder te leven met hersenletsel. Dit in combinatie met EMDR (een vorm van therapie, red.) om het trauma te verwerken; in mijn oren hoorde ik namelijk nog steeds het geluid van mijn gezicht dat tegen de betonnen rand klapte.

Een vriendin geeft masterclasses over geluk en bij haar heb ik veel trainingen gevolgd. Die gingen over het kweken van meer zelfvertrouwen tot dingen opruimen die je ongelukkig maken. Langzaam maar zeker zag ik in dat alleen ikzelf de problemen die ik had sinds het ongeluk kon oplossen. Niet de artsen en therapeuten aan wie ik liep te trekken. Van ‘ik kan niets meer’ switchte ik naar ‘wat kan ik nog?’. Daardoor lukte het me om mijn hersenletsel na zes jaar een plek te geven.”

Vanbuiten doodnormaal, vanbinnen een chaos

“Mijn leven met hersenletsel is moeilijk uit te leggen, je ziet er aan de buitenkant niets van. Vergelijk mijn brein met een digitale camera die niet meer scherp kan stellen maar dat wel de hele tijd probeert. Het is altijd chaos in mijn hoofd. Mijn gedachten zijn ongrijpbaar. In slaap komen is daarom ook moeilijk; slapeloze nachten horen erbij. Ik leef met lijstjes, briefjes en schema’s. Een boek lezen of film kijken kan ik niet meer. Ik raak de verhaallijn kwijt, omdat ik niet kan focussen. Een artikel in een tijdschrift lees ik soms wel vijf keer opnieuw. Maar ik doe het wel, ik wil mijn hersenen blijven trainen.

Omdat ik volledig afgekeurd thuiszit, is structuur in de dag aanbrengen belangrijk. Ik ga vier keer per week naar yoga, wandel graag en doe het huishouden. Bij mij duurt dat vier keer zo lang, omdat ik geen structuur zie en dus inefficiënt werk. Ook mét boodschappenlijstje moet ik soms drie keer terug naar de supermarkt. Afspraken plan ik altijd in optie en ik moet vaak last minute dingen cancelen omdat ik geen energie heb. Een-op-eengesprekken gaan goed, maar zodra we met een groep zijn, sluit ik me af. Te veel om te verwerken. Dat vind ik een van de lastigste dingen, net als dat ik waarschijnlijk nooit meer kan werken. Niets doen past niet bij me. Aan de andere kant: dit is wat het nu is en binnen dat kader haal ik het beste uit m’n dag.”

Ondanks hersenletsel is Suzanne gelukkiger dan ooit

“Soms denk ik dat ik de tijd wil terugdraaien. Maar eerlijk: diep in m’n hart wil ik dat niet. Ik heb alles wat ik nodig heb. Een fijn huis, lieve familie, trouwe vrienden én de liefde van mijn leven. Nooit gedacht dat ik die nog zou vinden. Totdat ik mijn bovenbuurjongen ontmoette. Liefde op het eerste gezicht. Ik laat weinig mensen meteen de echte Suuz zien, maar bij hem gebeurde dat automatisch. ‘Jouw hersenletsel en ik zijn vrienden,’ zegt hij altijd. Het maakt mij tot zijn droomvrouw, omdat ik nu zie waar het leven écht om draait. Ik ben zo vaak op m’n bek gegaan dat ik mezelf door en door ken. Ik weet nu wat ik echt leuk vind, zoals fotograferen. Voor mijn eigen Instagramaccount en vrijwillig in opdracht. Ik ben verschrikkelijk dankbaar voor alles wat ik nog kan. Dankbaar dat ik überhaupt dolfijnen heb kunnen trainen en dat ik nog leef."

"Na zeven jaar kan ik oprecht zeggen dat ik sterker ben dan ooit"

"Het klinkt misschien gek, maar ik ben nu gelukkiger dan toen ik die prachtige baan had. Toen maakte ik me druk of ik wel strak genoeg in m’n pak zat, of om wat iemand had gezegd. Al die dingen buiten jezelf zijn totaal niet relevant. Wat je vanbinnen voelt, dát is belangrijk. Natuurlijk, ik mis duiken, reizen en mijn werk, maar het kost nu gewoon te veel energie.

Mijn vriend en ik zijn laatst naar Bali geweest. Geweldig, maar op de terugweg was ik mijn jetlag van de heenreis nog niet te boven. Laat mij maar lekker thuis op de bank zitten. Mijn vriend heeft een drukke onderneming en verlangt ook naar rust als hij thuis is. Werkt perfect. Kinderen krijgen is een optie, al word ik dan wel een moeder met hersenletsel. Daar heb ik al veel over gelezen, en iedereen ervaart het anders. Ik heb er vertrouwen in dat het goed komt met mijn lieve vrienden en familie om me heen.

In mei ben ik dertig geworden, dat voelde als een nieuwe start. Het laatste beetje verzet dat ik nog in me had, is nu weg. Ook de hevige zenuwpijn is vanzelf overgegaan. Na zeven jaar kan ik oprecht zeggen dat ik sterker ben dan ooit. Afgelopen februari overleed mijn oma, met wie ik een intense band had. Een therapeut vroeg ooit in mijn slechtste periode: ‘Wat is het ergste dat je nu kan overkomen?’ ‘Mijn oma verliezen,’ zei ik toen. Haar dood was verdrietig, maar voor mij ook de bevestiging dat ik sterk genoeg was om haar te kunnen verliezen. Ik ben er weer.”

Dit verhaal werd eerder gepubliceerd in maart 2018.

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Psyche