Mijn ervaringen met racisme: van jeugdzorg tot de modewereld en alles ertussenin

'Dit gaat over mij en mijn mensen, zo kan je niet over mensen praten'

esmeralda over racisme
Merel Daantje

Ik werd genomineerd op Instagram om mee te doen met het delen van een foto als proud black woman. Ik heb nog niets gepost, want ik wil zorgvuldig zijn met mijn woorden. Er zijn platforms en activisten die zich al jaren actief inzetten tegen racisme en voor een inclusieve wereld. Janice Deul, Sylvana Simons, Naomie Pieter, Clarice Gargard, Mitchell Esajas, The Black Archives, OneWorld, Black Queer & Trans Resistance en Stichting Nederland Wordt Beter, om maar een paar namen te noemen.

Het feit dat ik – als fashion editor – zit waar ik zit, heeft te maken met mijn privileges. Ja, ik heb het te danken aan mijn talenten, maar het ook makkelijker omdat ik een lichte huidskleur heb. Maar ik ben nog steeds een zwarte vrouw. Vaak worden er in deze industrie dingen gezegd in mijn bijzijn waarvan ik denk: ‘Dit gaat over mij en mijn mensen, zo kan je niet over mensen praten. Zo kan je geen keuzes maken.’ Dit zijn mijn ervaringen.

Micro-agressies

Ik ben met veel plezier opgegroeid in Amsterdam – in de Bijlmer, om precies te zijn – waar ik zoveel schoonheid om mij heen zag. Ik ben de trotse dochter van een zwarte Surinaams-Nederlandse vader en een witte Nederlandse moeder. Ik identificeer me als zwart én wit. Toch ben ik mij vanaf dag één bewust van mijn huidskleur. Mede door mijn witte oma, die onderscheid maakte tussen haar bruine en witte kleinkinderen. Er gebeurt zo veel dat je niet ziet. Opmerkingen gemaakt die kwetsen, zonder daarbij na te denken. Op mijn zesde deed ik mee aan een turnwedstrijd, mijn moeder wenste mij veel geluk en gaf mij een kus. Dat bleef niet onopgemerkt. “Wat bijzonder, ben je geadopteerd?” vroeg een andere moeder aan mij. “Nee mevrouw, mijn vader heeft een zwarte pik,” beet ik haar toe.

'Ik had nog nooit gehoord dat zoveel witte mensen, zo openlijk, het n-woord gebruikten'

Op mijn vijftiende verhuisden wij van de Bijlmer naar een dorp, Swifterbant. Een wereld van verschil met de Bijlmer. Ik viel blijkbaar op, want er werd vaak over mij in de derde persoon gesproken. Op school kreeg ik te maken micro-agressies; zo vroeg mijn leraar Economie zich af ‘wat voor exotische achternaam er hoort bij de naam Esmeralda.’ Ik moest hem teleurstellen, want het was ‘gewoon’ Zijp. Ik werd ‘dat donkere meisje’ genoemd en ik had geen idee dat ze het over mij hadden. Ik was toch niet zo donker? Ja en nee. Precies genoeg om ‘anders’ te zijn, maar niet genoeg om gezien te worden als ‘zwart’. Daardoor voelden mensen zich soms iets té veel op hun gemak. Zelfs in vriendenkringen kreeg ik te maken met lastige racistische situaties. De eerste keer dat ik werd uitgenodigd op een huisfeestje in Swifterbant werden er die avond verschillende spelletjes gespeeld, waaronder, I kid you not, ‘zap de neger’. De clue van het spel was dat wanneer er een zwart persoon op televisie te zien was, je een shotje moesten nemen. Ik voelde mijn wangen gloeien – ik had nog nooit gehoord dat zoveel witte mensen, zo openlijk, het n-woord gebruikten en ignorant gedrag vertoonden.

Carrièrepad

Alles was een pijnlijke herinnering dat ik anders was, en dat de wereld een mijnenveld was van vooroordelen. Na mijn school moest ik een carrièrepad kiezen. Mijn passie lag in de mode, maar ik durfde vroeger niet eens te dénken aan een baan in de mode. Dat was toch geen plek voor mij? Niemand in de tijdschriftenwereld zag eruit als ik.

Ik koos ervoor om in de jeugdzorg te gaan werken. In die tijd heb ik enorm ervaren op wat voor manieren er naar zwarte tienerjongens wordt gekeken, ten opzichte van de witte tienerjongens. De focus wordt bij hen direct gelegd op probleemgedrag, en niet op wat voor manieren zij hun talenten kunnen ontwikkelen. Het zijn veelal jongeren die roepen, maar niet gehoord worden. Veel probleemgedrag kan opgelost worden door deze jongens aan te horen. En te zien – echt te zien. Ik kwam mijn oud-cliënten jaren later weleens tegen. Dan hadden ze een goede baan gevonden, en een goede relatie. Ik ben dan echt trots op ‘mijn kindjes’ en dat ik dan kan zeggen: ‘Jongen, ik heb altijd in jou geloofd.’ Dat zijn voor mij mijn drijfveren om door te gaan.

Zien: Clarice Gargard over acceptatie en de wereld verbeteren


Mijn kindjes

En hoe ik in ‘mijn kindjes’ geloofde, zo besloot ik op een gegeven moment ook in mezelf te gaan geloven. Ik zegde mijn baan op en zette al mijn spaargeld in voor een carrièreswitch. Ik móest en zou in de mode gaan werken. Waarom? Ik kon mij zelden identificeren met wat ik zag in de media. Ooit is er in de westerse media bepaald dat wit, dun en rijk het ideaalbeeld is. Zo ziet de wereld er niet uit. We moeten niet eens willen dat de wereld er zo uitziet. Er is zo veel talent, er zijn zo veel verhalen – dat is wat ons mooi maakt. Langzaam komt er meer ruimte voor inclusiviteit, maar als ik daar echt wat aan bij wilde dragen, moest dan van binnenuit.

'Niemand in de tijdschriftenwereld zag eruit als ik'

Nu, enkele jaren later, ben ik Fashion Editor bij Glamour. En dat ik hier zit is belangrijk. Ik heb alles op het spel gezet, niet alleen voor mezelf. Het is voor ieder meisje in de Bijlmer en uit het kleine dorp. Een van onze stagiaires zei laatst: “Doordat ik Esmeralda met een foto in het colofon zag staan, wist ik dat ook ik daar kon solliciteren.” Dat perspectief is nodig.

Token

Ik neem mijn verantwoordelijkheid heel serieus en wil ervoor waken dat zwarte mensen ingezet blijven worden als token. Als paradepaardjes. Het zwarte model op de cover om aan het quotum te voldoen. ‘Eentje van elke kleur’ in een shoot. Er zijn een paar uitzonderingen, zoals de Britse Vogue en Amerikaanse Teen Vogue. Edward Enninful en Elaine Welteroth hebben grote stappen voor ons gemaakt.

Ik zie gelijk aan foto’s of er tijdens een shoot iemand aanwezig is geweest die verstand heeft van verschillende black hair haartexturen, en die black culture echt begrijpt. Mijn manier van kijken, is van nature veelzijdig en gekleurd. En dat is nodig. Er zijn nog zoveel nog niet vertelde verhalen, verhalen die ik niet alléén kan en wil vertellen, omdat het niet alleen mijn verhalen zijn. Wij maken dit prachtige platform samen en ik hoop dat Glamour dat nog meer gaat gebruiken om al onze verhalen te vertellen.

Ik heb de deur voor je op een kier gezet, kom binnen.

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Talking points