#GetEducated: Hoe gebrek aan diversiteit in de media jouw beeldvorming beïnvloedt

We spreken mediadeskundige Chanel Lodik over representatie in de media

representatie in de media
Francois G. Durand

Dat racisme in Nederland nog een groot probleem is, is de afgelopen weken hopelijk voor iedereen pijnlijk duidelijk geworden. In onze rubriek #GetEducated willen we op een positieve en constructieve manier in gesprek gaan over onderwerpen die met racisme te maken hebben. Stel ons dus vooral vragen als je meer over een bepaald onderwerp wil weten. Wij spreken experts en proberen jou zo constructief mogelijk uit te leggen wat er in Nederland beter kan. Deze week gaan we in gesprek met mediadeskundige Chanel Lodik over representatie in de media. Hoe dragen de keuzes op tv, in kranten en in tijdschriften bij aan vooroordelen en racisme?

Als jij in je dagelijks leven weinig in aanraking komt met mensen van kleur, krijg je de enige informatie via de media die je tot je neemt. En daar zie je vaak een eenzijdige representatie. Een voorbeeld: zwarte mensen mogen bij late night shows aan tafel komen zitten om te spreken over racisme, criminaliteit of hiphop, en Marokkaanse Nederlanders en moslims over terrorisme. Moet er een historicus of een wetenschapper iets komen vertellen? Dan zijn die bijna altijd wit. Wat voor invloed heeft dat op hoe jij mensen van kleur versus witte mensen ziet? En vooral: hoe kan dit beter?

Blinde vlek

"Het begint natuurlijk al op een redactie," zegt Chanel Lodik, op social media bekend als Marketingvrouw. "Als je op de redactie meerdere mensen hebt die ook meerdere invalshoeken kunnen bieden, dan wordt je programma niet zo eenzijdig. Iedereen heeft blinde vlekken, en het is belangrijk dat niet iedereen dezelfde blinde vlek heeft. Het moet eerst van binnenuit komen." Zo voorkom je bijvoorbeeld dat praatprogramma's het eindeloos hebben over de geschonden anderhalvemeterregel op de Dam, in plaats van het racistische systeem waar mensen tegen demonstreren. Of dat witte mensen gaan bepalen dat de uitspraken van Johan Derksen niet kwetsend zijn.

'Mijn netwerk wordt hun netwerk'

Chanel heeft een succesvolle carrière als marketingconsulente, maar in 2018, na het lezen van de zoveelste headline over gebrek aan diversiteit in de media, richtte ze Meer Kleur In De Media op. Daar gaat ze te werk als diversiteitsmakelaar. "Media zeggen vaak dat ze weinig diversiteit hebben omdat ze niemand in hun netwerk hebben. Hun netwerk is het probleem? Dan is mijn netwerk de oplossing." Haar doel is dat redacties niet constant dezelfde experts blijven vragen, en actief te werk gaan om meer divers te zijn. Daarvoor biedt ze directe services (contact leggen tussen media en talent), webinars en gerichte trainingen aan.

Expertise

De afgelopen weken stromen de aanvragen binnen bij Chanel. Heel fijn, natuurlijk, maar er is één probleem: mensen vragen soms ook of Chanel en de experts in haar bestand over persoonlijke ervaringen met racisme willen praten. Het liefst zo 'erg' mogelijk. "Dat is niet waar Meer Kleur In De Media om draait. Het gaat erom dat mensen van kleur in de media mogen verschijnen zonder het te hebben over racisme, terrorisme of andere dingen die te maken hebben met hun afkomst in plaats van hun professionele expertise. Nee, zij moeten het gaan hebben over hun expertises: over neurologie, over psychologie, over de arbeidsmarkt, over het onderwijs. We zijn mensen, net als de witte mensen. Dus op alle gronden waarop je een wit persoon uitnodigt – bij een praatprogramma, of voor je tijdschrift – kan je ook een persoon van kleur vragen."

En juist omdat er op de bovengenoemde vlakken nog voornamelijk witte experts worden uitgenodigd, helpt dat (wellicht onbewust) mee aan je beeldvorming. Wat zie je voor je als je aan een dokter denkt, of aan een advocaat? En als je denkt aan een crimineel? Dat heeft ook te maken met hoe films en series jarenlang zijn gecast: doktoren, advocaten, mensen van status zijn vaak witte mannen. Criminelen in films zijn vaak zwart, en er wordt een heel oppervlakkig beeld neergezet. Het is duidelijk dat daar structurele verandering nodig is. In de filmwereld ligt de druk hoog (denk aan de #OscarsSoWhite trending hashtag) en met meer aandacht voor filmmakers als Barry Jenkins (Moonlight, If Beale Street Could Talk), Jordan Peele (Get Out, Us) en Melina Matsoukas (Queen & Slim) lijkt er langzaam maar zeker plek te komen voor verhalen van mensen van kleur.

Wat kan Glamour doen?

Ook bij Glamour hebben wij de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een positieve en meer multi-faceted beeldvorming. Als blad is niet genoeg om af en toe een zwart model op de cover te zetten, of rekening te houden met genoeg diversiteit in afbeeldingen. We proberen ook te zorgen voor genoeg inclusie op de redactie en onder contributors voor het blad. Bij shoots willen we zorgen dat er niet alleen vóór de camera diversiteit is, maar ook achter de camera genoeg inclusie is. Chanel denkt ook dat dat een grote stap zal zijn voor bladen: "Als je met andere fotografen, (haar)stylisten of visagisten werkt krijg je ook letterlijk een ander beeld. Letterlijk een andere point of view. Die kijkt naar andere dingen."

"Maar ook wat modellen betreft: het gros van de modellen in bladen is nog altijd wit. Je hoeft niet een shoot te doen met één donker meisje, één Aziatisch meisje en één wit meisje. Creëer een nieuwe normaal, doe eens een shoot met alleen maar donkere modellen. Laat zien dat dat óók mogelijk is. Anders ben je inderdaad aan het aftikken: één van die en één van die." Wat vindt Chanel ervan als bladen gebruik maken van bijvoorbeeld een quotum (bijvoorbeeld: minimaal de helft van de mensen in een blad moeten niet wit zijn)? "Als je een quotum instelt, dan vind ik dat prima. Zolang het maar op den duur een tweede natuur wordt. Als je een quotum instelt dan word je gedwongen om op zoek te gaan naar mensen die passen bij jouw medium." En zo maak je gaandeweg je netwerk diverser.

Vraag en aanbod

Het instellen van zo'n quotum zal ook een domino-effect hebben op de rest van de industrie. In de afgelopen weken hebben we veel verhalen gehoord van modellen die zeggen dat ze bij een modellenbureau werden afgewezen 'omdat ze al een donker meisje hadden', terwijl er 150 blonde meiden in het bestand stonden. Als er in bladen en in campagnes een veel grotere vraag is naar meer diversiteit, zal dat ook daarin doorstromen. Lodik: "Het is natuurlijk een kwestie van vraag en aanbod. En als blad heb je ook een bepalende positie en kun je zeggen: 'Dan werk ik niet meer met dit bureau'."

Wees bewust

Kortom: wees er bewust van dat je media die in Nederland het meest wordt geconsumeerd nog steeds voornamelijk door witte mensen wordt gemaakt, voor én achter de schermen. Dit beïnvloedt je beeldvorming, vooral als je op een plek woont waar je in je dagelijks leven zelf vooral met witte mensen in aanraking komt. Wij, als media, hebben een verantwoordelijkheid om dat beter te doen. Maar ook jij kan zelf je verantwoordelijkheid nemen door kritisch te kijken naar je mediaconsumptie. Biedt de krant die je leest verschillende perspectieven? Doet het tijdschrift dat je leest genoeg? Is deze film over racisme door een wit persoon of een zwart persoon gemaakt? Welke stemmen volg ik op social media? En als je in de media werkt: stel voor om een training van Chanel te volgen!



This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Talking points