Eelste (30): 'Ik ga naar de mannen-wc, maar in mijn paspoort staat dat ik een vrouw ben'

Eelste identificeert zichzelf als non-binair

colourful studio portrait of a young non binary individual
Poppy MarriottGetty Images

Eelste Abels (30) identificeert zich als non-binair en voelt zich geen vrouw, maar ook geen man. Dat leidt soms tot ingewikkelde situaties. “Wildvreemden vragen hoe het ‘daar beneden’ zit.”

“‘Dat is leuk, nu hebben wij er ook zo een,’ zei de sportschoolmedewerker. Ik keek haar verbaasd aan. We hadden net uitgebreid besproken welke kleedkamer ik moest nemen, de dames of de heren. Het leek geen moment in haar op te komen dat haar uitspraak kwetsend was. ‘Fijn,’ antwoordde ik maar. Inmiddels ben ik er wel aan gewend geraakt dat mensen denken dat ze alles maar kunnen zeggen. ‘Ben je nu klaar?’ wordt bijvoorbeeld ook vaak gevraagd als ik vertel dat ik transgender ben. Dat is de verkapte versie van: heb je nu een penis of een vagina? Best gênant. Ik geef altijd eerlijk antwoord, maar ik vraag mijn buurman toch ook niet hoe die van hem eruitziet?”

Ravotten met de jongens

“Ik ben geboren als meisje. Met mijn vier oudere broers ben ik opgegroeid op een boerderij. Hoewel mijn ouders mij altijd als meisje hebben opgevoed, was ik van jongs af aan al een wildebras. Ik klom in bomen, bouwde hutten en hield van piraatje spelen. De spelletjes die meisjes op school deden, vond ik maar kinderachtig. Ik voelde ook geen aansluiting met hen. Ik zag eruit als een typisch meisje, met lang haar en twee staartjes, maar meisjesdingen waren niet aan mij besteed. Jurkjes vond ik bijvoorbeeld vreselijk. Ik herinner me dat ik een nachtjapon cadeau kreeg en dat ik die moest aantrekken zodat mijn familie kon zien hoe hij stond. Toen voelde ik al een afkeer. Die nachtjapon verdween al snel achter in mijn kast. Toch probeerde ik mezelf ervan te overtuigen dat ik hetzelfde was als andere meisjes. Ik probeerde aan een beeld te voldoen. Niet zozeer voor de buitenwereld, maar meer omdat ik vond dat het zo hoorde. Zo hing ik rond mijn twaalfde mijn kamertje vol met paardenposters. Dat deden andere meisjes ook en in het zijn van een ‘paardenmeisje’ kon ik me wel vinden. Op de boerderij hadden we immers ook paarden. Maar hoe hard ik ook mijn best deed, het voelde nooit natuurlijk.”

Dromen over vrouwen

“In mijn puberteit werd het me te veel. Thuis hing een gespannen sfeer – mijn vader en ik lijken op elkaar en botsten enorm – en op school leverde de profielkeuze stress op. Terwijl andere meisjes druk bezig waren met uitgaan en jongens, kwam ik een halfjaar thuis te zitten met hoofdpijn. Achteraf is de hoofdpijn, die uiteindelijk drie jaar lang aanhield, natuurlijk te verklaren, maar op het moment zelf zag ik het niet. Ik had dromen over vrouwen, fantaseerde over hen, maar ik legde niet de link dat ik misschien wel lesbisch was. Op school hing een veilige sfeer. Verschillende docenten waren openlijk homo, mijn docente Engels was bijvoorbeeld getrouwd met een vrouw, maar toch viel het kwartje niet. Ik betrok het niet op mezelf. Dat ik nog nooit écht verliefd was geweest op een jongen, was slechts een kwestie van tijd. Die leuke jongen moest gewoon nog komen. Toch, ergens, voelde ik wel dat ik mezelf een beetje voor de gek hield. Toen iemand op mijn zestiende aan me vroeg of ik op meisjes viel, wist ik het antwoord niet. Ik staarde diegene in verwarring aan. Achteraf gezien was ik er gewoon nog niet klaar voor.

Op mijn achttiende was ik dat wel. Ik zat in de examenklas en flirtte met een meisje dat een klas lager zat. Flirten zag ik als iets onschuldigs, dat was hetzelfde als de dromen die ik had. Maar toen ze me een paar maanden later via Hyves vroeg of ik niet toevallig op meisjes viel, kwamen alle emoties er in één keer uit. Vol adrenaline zat ik voor de computer. Mijn antwoord voelde als een ware overwinning: ‘Ik weet het nog niet, maar ik denk het wel.’

Het was zo heerlijk. Met haar kon ik van alles bespreken. Ik kon haar dingen vragen waardoor het voor mij steeds helderder werd. Alles kwam in een stroomversnelling. Niet veel later vertelde ik het mijn ouders. Zij hadden het niet zien aankomen, maar reageerden gelukkig goed.”

Genderhokjes

“Tijdens mijn studie in Amsterdam was ik een keer op een queer festival. De festivalgangers waren mensen in alle soorten en maten, met alle identiteiten. Voor het eerst zag ik mensen die zich niet als vrouw of man identificeerden. Het intrigeerde me enorm, maar ook nu betrok ik het niet op mezelf. Mijn hoofd kon dit concept niet bevatten, laat staan dat ik de link met mezelf legde. Wel was ik enorm gefascineerd. Ik besloot een master genderstudies in Zweden te gaan doen. In Zweden zijn ze verder dan Nederland qua opvattingen. Ik kwam in zo’n veilige omgeving terecht dat ik voor mezelf kon onderzoeken wie ik nu eigenlijk was. Het moment dat ik in korte broek naar buiten ging en ik me plotseling realiseerde dat ik mijn benen niet had geschoren, was zo’n eyeopener. Voorheen had ik dat nooit gedurfd, was ik linea recta naar huis gegaan, maar nu dacht ik: wat maakt het eigenlijk uit? Niemand kijkt naar me. Niemand maakt zich daar druk om. Past dít niet gewoon bij mij? In Zweden hebben ze een aanspreekvorm voor mensen die zich geen vrouw en geen man voelen. Ze hebben het dan niet over zij of hij, maar gebruiken het Zweedse ‘hen’ in plaats van ‘han’ en ‘hon’.

In de Nederlandse taal besta ik niet. Ik zag er dan ook best tegenop om terug naar huis te gaan. Elke dag werd me een spiegel voorgehouden. Mensen zagen me als meisje en daar hoorden bepaalde verwachtingen bij. Er bijvoorbeeld van me verwacht dat ik me leuk kleedde, kleurrijk het liefst, terwijl dat niet mijn smaak is. Bij de kapper wilde ik het liefst een herenkapsel, maar no way dat ik dat kreeg. En als ik het kapsel al bij hoge uitzondering kreeg, moest ik altijd de damesprijs betalen. Ik voelde me doodongelukkig. Die genderhokjes hadden voor mij geen betekenis, ik vond ze irritant. Op mijn 26e wist ik: ik wil dit niet meer. Een lang psychologisch traject volgde. Vanaf het begin wist ik dat ik geen meisje, maar ook geen jongen wilde zijn.”

‘Bij de kapper wilde ik het liefst een herenkapsel, maar no way dat ik dat kreeg’

De date-kwestie

“Een hormonenkuur zorgde ervoor dat mijn stem lager werd en dat ik baardgroei kreeg. Uiteindelijk werd ik ook niet meer ongesteld. Ik onderging een mastectomie, een borstverwijderende operatie. Ik ging er steeds meer uitzien als een man en stukje bij beetje kwam ik lekkerder in mijn vel te zitten. Doordat ik zelfverzekerder werd, kon ik de verwachtingen van de buitenwereld ook beter aan. Het maakte me niet meer zo veel uit hoe mensen me zagen. Ik was mezelf en dat was goed genoeg. Ik heb nooit de behoefte gevoeld om een penisoperatie te ondergaan. Dat is een zware operatie waar veel risico’s aan verbonden zijn. Ook kun je het gevoel in je geslachtsdeel kwijtraken. Dat had ik er niet voor over. Ik voel me prima zoals ik nu ben. Ik zou het dan alleen voor de buitenwereld doen, die in genderhokjes denken. En dat is het me niet waard.

Ik zie er dus uit als een man, maar ik heb een vagina. En ik moet zeggen: dat is wel een dingetje. Hoewel ik me er zelf helemaal goed bij voel, is er toch wat schaamte. Mensen verwachten het namelijk niet, en dat maakt me kwetsbaar. Wanneer vertel je zoiets als je aan het daten bent? Er zijn maar weinig mensen die daarvoor openstaan. Dus hou ik seks af; ik heb al vier jaar geen intieme relatie gehad. Ik mis het. Niet zozeer de seks, maar het samenzijn met iemand. Het is pure zelfbescherming en uiteindelijk zal ik erdoorheen moeten, maar ik voel me daar op dit moment nog niet zelfverzekerd genoeg voor.”

‘Een penisoperatie hoef ik niet, ik voel me prima zoals ik nu ben’

X of M/V?

“Bij de sportschool ben ik weggegaan, want er was geen plek waar ik me kon omkleden. Of ik in sportkleding naar de sportschool wilde komen, vroeg de sportschoolmedewerker. Maar ik sport vaak als ik uit mijn werk kom, dus dat werd lastig. Ik ga naar de mannen-wc, maar in mijn paspoort staat dat ik een vrouw ben. Ik heb eraan gedacht om dat te veranderen in een X, maar ik houd van reizen en in bepaalde landen kan dit vragen oproepen bij de douane. Ik ga het daarom binnenkort veranderen naar man. Gelukkig heb ik mijn naam mee: Eelste is zowel een jongens- als een meisjesnaam.

De reacties van de buitenwereld zijn het moeilijkst. Toen ik net mijn mastectomie had gehad en ik verzwakt en vermoeid op bezoek ging bij goede vrienden, kreeg ik van hen een uiteenzetting over waarom gender een natuurlijk iets is. Prima dat ze dat vinden, maar op dat moment was ik kwetsbaar en kon ik wel door de grond zakken van ongemakkelijkheid. Of wildvreemden zeggen: als je het vervelend vindt, dan moet je het zeggen hoor, maar... En dan komt er weer een impertinente vraag. Ik raak er redelijk aan gewend en doordat ik nu goed in mijn vel zit, kan ik er beter tegen. Maar het blijft raar om als ‘zo eentje’ door het leven te gaan.”

Meer weten?

Als genderfilosoof geeft Eelste interactieve workshops, coaching, lezingen en colleges rondom onbewuste aannames. Zie drseelste.nl en genderfilosoof.nl

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Talking points