Je spreekt van verlatingsangst wanneer je dagelijks piekert over verlies of bedrog, terwijl er geen aanleiding is.

Heb jij verlatingsangst of ben je gewoon onschuldig gek op iemand?

Een checklist met de symptomen en de verschillende manieren om het te leren loslaten

© Jose Alfredo Lerma Contreras

Breekt het zweet je uit wanneer je partner een avond ‘weg gaat’? Of ben je bang dat die persoon je op een dag verlaat? Glamour neemt de angststoornis verlatingsangst, ook wel separatieangst genoemd, onder de loep. We gaan dieper in op wat het inhoudt, hoe het ontstaat en wat je er tegen kunt doen. Maar druk niet te snel deze stempel op je onzekerheden: slechts 1% van de bevolking heeft last van verlatingsangst.

Wat is verlatingsangst?
Vaak gaat het om de angst dat belangrijke 'hechtingsfiguren' bij je weggaan. Denk aan je geliefde, vrienden of familie. Je spreekt van verlatingsangst wanneer je dagelijks piekert over verlies of bedrog, terwijl er geen aanleiding is.

Problemen
De angst zorgt vaak voor problemen, omdat mensen met verlatingsangst veel bevestiging zoeken. Ze willen constant overtuigd worden dat hun partner blijft. Dat zorgt regelmatig juist voor afstoting. In de nieuwste versie van de DSM-V (classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen) is verlatingsangst opgenomen als officiële stoornis.

Symptomen
Herken jij je in minimaal drie van onderstaande symptomen? Dan is er een kans dat je verlatingsangst hebt. (bron: depsycholoog)

  • Enorm van streek zijn wanneer je niet thuis bent of niet in het gezelschap bent van mensen waar je aan gehecht bent. Dit gevoel kan zelfs opspelen wanneer je verwacht om alleen te zijn.
  • Overdreven bezorgdheid dat mensen waar je aan gehecht bent iets overkomt. Bijvoorbeeld dat ze door een ziekte komen te overlijden.
  • Overdreven bezorgdheid dat jou iets overkomt, wat ervoor zorgt dat je gescheiden wordt van de mensen waar je aan gehecht bent (bijvoorbeeld dat je ziek wordt of dat je verdwaalt).
  • Tegenzin om weg van huis te gaan omdat je dan gescheiden wordt van mensen die belangrijk voor je zijn.
  • Angst om alleen te zijn. En dan specifiek alleen zonder bekenden.
  • Liever niet ergens anders willen slapen.
  • Nachtmerries over verlaten worden.
  • Lichamelijke klachten op het moment dat je daadwerkelijk alleen bent.

Herken jij je hierin? Bovenstaande gevoelens kunnen bij alle mensen af en toe voorkomen. Kijk daarom ook naar de criteria over de duur van de klachten. Zo moet er zes maanden of langer bijna dagelijks sprake zijn van deze angsten. Daarnaast 'moet' het problematisch zijn. (Denk aan beperkingen in je functioneren) en je hebt ook geen last van andere stoornissen, zoals bijvoorbeeld autisme.

Hoe ontstaat verlatingsangst?
In de hechtingstheorie van John Bowlby wordt beschreven dat verlatingsangst veroorzaakt wordt door een onveilige hechting. Daarin staat dat het voor een heel jong kind normaal is om verlatingsangst te hebben, omdat het kind in gevaar is zonder volwassenen. Wanneer het kind ouder wordt, leert het kind dat ouders terugkomen nadat ze even zijn weggeweest. Sommige kinderen leren dat niet, omdat ouders zich onvoorspelbaar gedragen of wanneer ze te weinig aanwezig zijn. Niet alle kinderen met zo’n ervaring krijgen verlatingsangst, maar kinderen die onveilig gehecht zijn, lopen wel een groter risico.

Twee soorten verlatingsangst
Psycholoog en onderzoeker Robert Haringsma onderscheidt twee soorten verlatingsangst bij volwassenen. De eerste is letterlijk de angst om alleen te zijn, de andere komt vooral voor binnen relaties.

Angst om alleen te zijn
Heb je een angst om alleen te zijn? Dan herken je het vast dat je eigenlijk wil dat er altijd mensen of dieren om je heen zijn, maak jij je constant zorgen om mensen, ben je erg beschermend, ben je geneigd om ze dingen te verbieden en heb je overdreven heimwee. In dit geval kun je eroverheen komen door het 'alleen zijn' te trainen. Begin met een nachtje logeren en verleng deze termijn steeds.

Verlatingsangst in de liefde
Een andere vorm van verlatingsangst gaat vooral over verlatingsangst binnen de liefde, ook wel liefdesverslaving genoemd. Problemen ontstaan niet alleen uit angst om verlaten te worden, maar ook rondom hechting. Je kunt zeggen dat deze mensen onbewust het onveilige hechtingspatroon opzoeken dat ze kennen uit hun jeugd. Ze worden sneller verliefd op mensen die niet goed voor ze zijn of hun grenzen overschrijden, ze worden verliefd op onbereikbare mensen, ze zijn claimerig of gaan juist vreemd, ze hebben de behoefte om de ander te verlaten en ze zoeken regelmatig een partner die ook verlatingsangst of juist bindingsangst heeft.

Hoe ga je verlatingsangst tegen?
Als je bang bent om verlaten te worden, krijg je via een psycholoog met behulp van Cognitieve Gedragstherapie hulp om je angst onder controle te krijgen.

In het kort: mensen die dit hebben, denken vaak dat ze het niet redden zonder anderen of dat ze gek worden als ze alleen zijn. Het wordt dan tijd om deze overtuigingen te onderzoeken en te kijken of het wel waar is. Hierover praten kan al helpen, maar vaak wordt er ook mee geëxperimenteerd. Als je denkt dat je gek wordt als je alleen bent, is het goed om even alleen te zijn. Deze periode kun je steeds verlengen, waardoor je angst vermindert.

Verlatingsangst in de liefde (liefdesverslaving)
Er is bij verlatingsangst in de liefde vaak minder duidelijk waar het probleem vandaan komt. Daarom zijn er verschillende behandelingen mogelijk. Zo kun je werken aan je zelfvertrouwen, omdat een effect van een onveilige hechting is dat je niet van jezelf kunt houden. Je blijft zoeken naar goedkeuring van anderen.

Heb je een partner? Dan is relatietherapie een manier. Een relatietherapeut kijkt naar de patronen die zich afspelen in een relatie en geeft je handvatten zodat je er anders mee om kunt gaan.

Mocht je extreme klachten hebben, dan is schematherapie een optie. Dat is een manier om je onbewuste schema’s in kaart te brengen, zodat je ze kunt veranderen. Ook kan de bovenstaande cognitieve gedragstherapie helpen om minder angstig te worden.

Dit artikel kwam tot stand dankzij Robert Haringsma, die hierover heeft gepubliceerd op De Psycholoog. Bovenstaande tekst is een korte versie op zijn artikel.

Menu
Ads for you!

Hi you!

We zien dat je een adblocker gebruikt, die ervoor zorgt dat je geen advertenties ziet op Glamour.
Dit vinden wij jammer, want daardoor missen we inkomsten die we hard nodig hebben om jou
de meest awesome content te bieden. Wil je ons helpen? Merk dan onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel! X Glamour!

Sluiten