The Social Dilemma: waarom social media-gebruik gevaarlijk is

De Netflix-documentaire is een must-see

Sinds dit weekend heb ik een schermtijd voor Instagram en Facebook. Of beter gezegd; sinds ik de Netflix-documentaire The Social dilemma heb gekeken. Ik dacht eerder dat het gevaar van social media niet voor mij gold. Ik heb mijn telefoongebruik in de hand en ik zit alleen gericht op social media (voornamelijk voor werk). Maar na het zien van deze docu weet ik dat ik mezelf voor de gek hield. En jij jezelf waarschijnlijk ook.

"Als je niet betaalt voor het product, ben jij het product," zegt voormalige medewerkers van Google Tristan Harris al vroeg in de documentaire. Het is één van de vele oneliners die blijven hangen. Ik, een product? Dat voelt alsof er misbruik van me gemaakt wordt. In The Social Dilemma blijkt al snel dat het antwoord op 'waarom is social media slecht?' niet in één zin te vangen is. Laat staan dat je het zelf doorhebt wanneer je met je telefoon bezig bent.

This content is imported from {embed-name}. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

Ethisch dilemma onder tech ingenieurs

Het 'probleem' wordt aan de hand van geïnterviewden blootgelegd. Dit rijtje is met veel grote namen uit de tech-industrie bewonderenswaardig te noemen. Deze mensen bouwden mee aan de diensten met als doel ons gedrag te beïnvloeden, zodat ze via advertenties ongekende geldbedragen aan ons konden verdienen. De personen uit de docu gaan inmiddels gebukt onder een ethisch dilemma. Ze begonnen uit onschuld en met positieve motieven aan het bouwen van de app, maar het verdienmodel en algoritme ging met die goede bedoelingen aan de haal.

Bewust verslaving creëren

Het ligt niet aan jou wanneer jij je telefoon moeilijk kunt wegleggen. Zelfs voormalig Pinterest-baas Tim Kendall stond in de voorraadkast nog plaatjes op Pinterest te bekijken, terwijl hij zijn kinderen hoorde te vermaken in de aangrenzende woonkamer. En dat is herkenbaar. Het komt geregeld voor dat ik achter de koelkast sta te appen, terwijl mijn dochter in de woonkamer speelt. Dat is niet wat ik wil. Maar tja, wanneer er in het gesprek met een ander 'aan het typen...' staat, kan ik beter direct wachten op het antwoord. Toch? The Social Dilemma maakt al snel duidelijk dat dit soort trucjes jou verslaafd aan je telefoon maken. Net als die pushberichten, de tag in de foto van je vriendin en de melding op Facebook wanneer je ex een nieuw liefje heeft.

Je kunt niet opboksen tegen deze trucs, want ze zijn gebouwd aan de hand van psychologische studies en A/B testing. Iedere seconde van de dag wordt dit proces aangescherpt. Je telefoon kent jou beter dan jijzelf. Het ziet precies hoeveel secondes je naar iets kijkt, of je depressief bent en hoe je naar jezelf kijkt. En krijg je even geen notificaties binnen? Dan nog lonkt je telefoon. Het apparaat is als een spel in een casino voor een gokverslaafde. Je kunt de verleiding niet weerstaan om je telefoon te pakken om te zien of er iets nieuws op je wacht.

Wat maakt social media echt gevaarlijk?

Niet alleen Facebook, Instagram, Youtube, Twitter, Pinterest en Tiktok spelen psychologische spelletjes op hoog niveau. Ook Google en Gmail weten precies hoe ze jou zo lang mogelijk laten scrollen op hun platform. (In de docu wordt er overigens geen woord gerept over Netflix zelf - beetje flauw als je het mij vraagt.) Hoe langer jij op het platform zit, des te meer ruimte de tech-giganten krijgen om jou persoonlijke advertenties te tonen. Hier betalen adverteerders ruimschoots voor. Fijn, zou je in eerste instantie kunnen denken. Zo hoef je zelf niet op zoek te gaan naar die nieuwe winterjas, maar wordt er eentje getoond op basis van je interesses. Toch heeft dit meer negatieve gevolgen dan je denkt.

Het verdienmodel van social media als grootste probleem

De tools verdienen het meeste geld aan haat zaaien, nepnieuws en polarisatie. Dit doen de grote namen in Silicon Valley niet bewust, maar dit is het grote, zeer lastig oplosbare probleem achter hun verdienmodel. Een platform meet het nieuws niet op basis van de waarheid (het is immers een computer, dus hoe zou deze dat kunnen doen?), maar aan de hand van kliks. De hoeveelheid kliks bepaalt of en hoe snel het verder verspreid wordt. De gebruiker klikt sneller op nepnieuws dan op echt nieuws. Tristan Harris legt dit uit aan de hand van een schokkend feit: "Nepnieuws op social media verspreidt zes keer sneller dan echt nieuws."

Wereldwijd gevaar van social media

Polarisatie

Enkele voorbeelden van polarisatie in Nederland zijn de groepen mensen die voor en tegen de maatregelen omtrent COVID-19 zijn en de actieve voor- en tegenstanders bij de Black Lives Matter movement. Deze tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen worden alsmaar groter, doordat mensen via social media alleen hun eigen opvattingen bevestigd zien. Dit is een op jou afgestemde werkelijkheid, dus. Hierdoor komen mensen steeds verder van elkaar af te staan.

Verkeerd zelfbeeld

Sinds de opkomst van social media is het aantal depressies, zelfbeschadigingen, eetstoornissen en zelfmoorden enorm gestegen. Door filters, Photoshop, belichting en andere trucjes, wordt er een vertekend beeld van de werkelijkheid geschetst. En daarmee vergelijken mensen zichzelf, waardoor er een vertekend zelfbeeld ontstaat.

Nepnieuws

En dan zijn daar nog het nepnieuws en de samenzweringstheorieën, die een grotere impact op de wereld hebben dan je in eerste instantie zou denken. Mocht je ooit gezocht hebben op antivaccinatie, dan denkt het platform dat je vatbaar bent voor samenzweringstheorieën. Hierdoor kunnen ze je daarna meer van dit soort uiteenlopende theorieën voorschotelen. Je kunt dit gaan zien als de werkelijkheid. Op deze manier creëert social media als het ware jouw persoonlijke 'wereld', terwijl jij niet beseft dat jouw buurman een heel andere wereld voorgeschoteld krijgt.

Tips om af te kicken van social media

Mocht je The Social Dilemma nog niet gezien hebben, dan raad ik je aan 'm alsnog te kijken. Als je graag wil afkicken van social media, dan kun je vast aan de slag met onderstaande tips, die in de documentaire worden genoemd.

  1. Schakel je notificaties uit. Je brein staat de hele dag aan, omdat het de niet meer weg te denken piepjes en trillingen verwacht. Weg ermee dus!
  2. Verwijder apps die je tijd verspillen. Kijk ook eens of je één of meerdere social media apps kunt elimineren.
  3. Check je bron, voordat je het deelt met de buitenwereld. Zo verklein je de kans op verspreiding van fake news.
  4. Laat je kinderen niet kennismaken met social media, in ieder geval tot het zeventiende levensjaar. De tech-ingenieurs verbieden hun eigen kinderen ook om op social media te gaan.
  5. Zorg dat er geen apparaten in je slaapkamer aanwezig zijn.
  6. Volg mensen met een andere mening dan jij. Zo krijg je verschillende soorten informatie en voorkom je een eenzijdig beeld.
  7. Doe je research voortaan alleen via Qwant en niet via Google. Qwant slaat je zoekgeschiedenis namelijk niet op. Dat tipt voormalig top-engineer bij Google Guillaume Chaslot.
  8. Bekijk geen 'aanbevolen video's' via Youtube, maar kies wat je zelf kijkt.

    This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
    Advertentie - Lees hieronder verder