Zo staat het ervoor met de salariskloof tussen mannen en vrouwen

We hebben goed, en we hebben minder goed nieuws

Salariskloof
Caiaimage/Adam GaultGetty Images

Onze Oranje Leeuwinnen staan in de startblokken van het WK, en wij voelen het: ze gaan de komende weken de sterren van de hemel spelen. Maar naar huis met die WK-titel of niet, de topsporters hebben deze maand sowieso al iets groots bereikt. De KNVB heeft bekendgemaakt dat onze vrouwelijke voetbalsterren evenveel gaan verdienen als de mannen. Een mijlpaal.

Over vier jaar verdienen de Oranje Leeuwinnen hetzelfde als hun mannelijke collega's. De komende jaren gaat de KNVB het salaris van de vrouwen "substantieel" verhogen. Met andere woorden: stapsgewijs worden de vergoedingen van de vrouwen verhoogd, totdat ze in 2023 uiteindelijk even hoog zijn als die van de mannen. Hoeveel dat precies is – geef toe: je vraagt het jezelf af – is helaas niet bekendgemaakt.

Salaris van de Oranje Leeuwinnen

Maar je voelt 'm al aankomen (complete gelijkheid in de voetbalwereld? We konden het ook bijna niet geloven): de vergoeding die door de KNVB wordt verhoogd, betreft alleen de commerciële vergoeding. Dat is de vergoeding die de spelers krijgen voor hun deelname aan reclame- en campagne-uitingen; de enige vergoeding waar de KNVB invloed op heeft, weet NRC. De vergoeding die de spelers van de KNVB krijgen, vormt dus maar een klein deel van hun salaris als speler in het Nederlandse vrouwenelftal. Het andere deel van het salaris komt van de Europese bond UEFA, wereldvoetbalbond FIFA en uit de verdeling van televisiegelden. En ja, inderdaad: die vergoedingen liggen voor mannelijke voetballers nog steeds (veel) hoger.

Begrijp het niet verkeerd: de verhoging van de commerciële vergoedingen van de vrouwen door de KNVB is fantastisch nieuws. Het toont aan dat er invloedrijke organisaties zijn die zich sterk maken voor de gelijkheid van mannen en vrouwen. Maar het feit dat deze vergoeding slechts een klein deel uitmaakt van het complete salaris van de vrouwen, en de andere vergoedingen nog steeds ongelijkheid impliceren, laat zien dat we er nog lang niet zijn.

Salariskloof in Nederland
Om die reden duiken we in de cijfers. Want hoe zit het inmiddels met de salariskloof in andere sectoren in Nederland? Het laatste onderzoek van het CBS naar de loonverschillen tussen mannen in vrouwen komt uit november 2018, en betreft een onderzoek op basis van bekende cijfers uit 2016. Het Centraal Bureau voor de Statistiek kopt boven het onderzoek: 'Loonverschil tussen mannen en vrouwen iets kleiner'. 'Iets kleiner', dat klinkt goed, maar wat betekent 'iets kleiner'?

Uit de cijfers blijkt dat het CBS met 'iets kleiner' bedoelt dat in 2016 het loonverschil tussen mannen en vrouwen ten opzichte van 2014 gedaald is van 20 naar 19 procent. Met andere woorden: in 2014 verdienden vrouwen 20 procent minder dan mannen, en in 2016 19 procent minder. 'Iets kleiner' kunnen we dus vooral opvatten als 'minimaal', en als deze afname zo (langzaam) doorgaat, verdienen vrouwen pas over veertig jaar hetzelfde als mannen. Tenzij je bij de overheid gaat werken. Daar is het loonverschil tussen mannen en vrouwen minder groot: in 2016 verdienden vrouwen bij de overheid 'slechts' 8 procent minder dan mannen. Of de verschillen te maken hebben met "seksdiscriminatie of met andere oorzaken, kan met dit onderzoek niet worden vastgesteld", schrijft het CBS tot slot.

Vrouwen aan de top
Ook zoomt het Centraal Bureau voor Statistiek in op de topverdieners van Nederland. Een erkende definitie voor het begrip "topverdiener" bestaat niet, stelt het CBS, maar voor het onderzoek keken zij naar de 0,2 procent best betaalde banen binnen private en publieke organisaties. In 2017 waren dat zo'n 6600 banen, waar vergeleken met 2010 een duidelijke stijging in het aantal vrouwen in te zien is: een toename van 5 procent.

Dat lijkt in eerste instantie misschien een aardige stijging, maar dat is een beetje te optimistisch, legt expert arbeidsmarkt Suzan Steeman vlak na de verschijning van de cijfers aan RTL Z uit. "Het gaat om een stijging van minder dan een procent per jaar." En als je het zo stelt, is er inderdaad nog veel werk aan de winkel. Om te beginnen komt Steeman terug op de mogelijke oorzaak van het loonverschil tussen mannen en vrouwen, dat niet uit het onderzoek van het CBS is gebleken, maar volgens de expert waarschijnlijk wel te maken heeft met de kloof: seksdiscriminatie. "Vrouwen vragen ongeveer even vaak als mannen om salarisverhoging, maar krijgen dat minder vaak toegekend. Het is 25 procent waarschijnlijker dat een man salarisverhoging krijgt dan een vrouw."

Een mogelijke oplossing voor seksdiscriminatie en de salariskloof? "Meer transparantie over salarissen, zoals in IJsland, België en Duitsland al bestaat. Daar is wettelijk vastgelegd dat bedrijven verplicht gegevens over de beloning van hun medewerkers openbaar moeten publiceren, en bijvoorbeeld een analyse moeten maken van hun beloning voor mannen en vrouwen." Volgens de expert zijn bedrijven dus nog steeds aan zet. "Want ondanks alle goede bedoelingen en maatregelen zien we gewoon nog geen resultaten." Hopelijk gaat dat geen veertig jaar meer duren.

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Wil je weten